# Tema Elektrik Sistemleri — tam içerik dökümü

> Tema Elektrik Sistemleri; sanayi tesisleri, organize sanayi bölgeleri, enerji santralleri, raylı sistemler, veri merkezleri ve kamu altyapı projeleri için 0,4 kV’tan 154 kV’a kadar elektrik altyapısı kuran, test eden ve devreye alan İstanbul merkezli bir OG/YG elektrik taahhüt firmasıdır.

- Web: https://temaelektriksistemleri.com
- Telefon: +90 549 818 41 97 · E-posta: info@temaelektriksistemleri.com
- Adres: Tarabya Mah. Şehit Ceyhun Bayraktar Sok. No:2, 34457 Sarıyer / İstanbul
- Kuruluş: 2000 · Gerilim aralığı: 0,4 kV – 154 kV · Hizmet bölgesi: Türkiye geneli (merkez: İstanbul)
- Belgeler: ISO 9001 (Kalite Yönetim Sistemi), ISO 45001 (İş Sağlığı ve Güvenliği), TEDAŞ (Yüklenici Yetki Belgesi), EMO / SMM (Mühendislik Hizmet Yetkisi), IEC 60502-2 (OG Kablo Standardı), IEC 60840 (YG Kablo Standardı), IEEE 400.2 (VLF Kablo Testi), EN 50110-1 (Elektrik Tesislerinde Çalışma Güvenliği)
- Uzmanlık konuları: Orta gerilim (OG) kablolama; Yüksek gerilim (YG) kablolama; Alçak gerilim (AG) güç dağıtımı; Trafo merkezi kurulumu; OG kablo ek ve başlık montajı; VLF ve kısmi deşarj kablo testleri; TEDAŞ / EDAŞ kabul ve enerjilendirme süreci; Demiryolu elektrifikasyonu ve katener sistemleri; Endüstriyel elektrik taahhüdü (EPC); Kompanzasyon ve güç kalitesi; Elektrikli araç şarj altyapısı; Yangın algılama ve güvenlik sistemleri; Koruma rölesi testleri ve devreye alma

## Gerilim seviyesine göre yetkinlik
### AG — Alçak Gerilim (0,4 kV)
- Ana dağıtım ve MCC panoları (IEC 61439)
- Busbar ve kablo tavası dağıtımı
- Kompanzasyon ve harmonik filtre
- Jeneratör / UPS entegrasyonu
- Tesis içi aydınlatma ve kuvvet tesisatı

### OG — Orta Gerilim (6,3 – 36 kV)
- XLPE OG kablolama, ek ve başlık montajı
- Trafo merkezi (köşk, bina, direk tipi)
- Metal-clad hücre, RMU ve koruma röleleri
- VLF, kısmi deşarj ve kılıf testleri
- TEDAŞ / EDAŞ proje onayı ve kabul

### YG — Yüksek Gerilim (154 kV)
- 154 kV XLPE kablo çekimi ve ek/başlık
- Şalt sahası bağlantı işleri
- Koruma ve kontrol devreye alma
- TEİAŞ süreç yönetimi ve test raporlama

## Çalışma modelleri
- **Anahtar Teslim Taahhüt (EPC):** Mühendislik, malzeme temini, kurulum, test ve devreye alma tek sözleşmede. Proje müdürü, haftalık ilerleme raporu, as-built dosya.
- **Birim Fiyatlı Kablolama İşleri:** Metre / adet bazlı OG-YG kablo çekimi, ek-başlık, kazı ve test kalemleri. Ana yüklenici ve OSB yönetimleri için uygundur.
- **Periyodik Bakım ve İşletme Sözleşmesi:** Trafo merkezi, OG hücre ve kablo şebekesi için yıllık bakım planı, termal tarama, yağ analizi ve 7/24 arıza müdahalesi.
- **Test, Ölçüm ve Devreye Alma Hizmeti:** Başka yüklenicinin kurduğu tesislerde bağımsız VLF, kısmi deşarj, röle ve topraklama testleri; kabul dosyası hazırlığı.

## Hizmetler
### Orta ve Yüksek Gerilim (OG/YG) Kablolama
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/yuksek-gerilim-kablolama

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri, 6,3 kV’tan 154 kV’a kadar orta ve yüksek gerilim kablo hatlarını güzergâh etüdü, kazı ve boru altyapısı, XLPE kablo çekimi, sertifikalı ek-başlık montajı, VLF ve kısmi deşarj testleri ile TEDAŞ/EDAŞ/TEİAŞ kabul süreci dahil anahtar teslim kurar. OSB, sanayi tesisi, enerji santrali ve kamu projelerinde ana veya alt yüklenici olarak çalışır.

Sanayi tesisleri, organize sanayi bölgeleri, enerji santralleri ve kamu projeleri için 15,8 kV, 36 kV ve 170 kV kablolama işlerinde uçtan uca mühendislik ve kurulum hizmeti.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Gerilim seviyeleri | 6,3 / 10,5 / 15,8 / 34,5 kV (OG) ve 154 kV (YG) |
| Kablo tipleri | XLPE N2XSY, N2XS2Y, NA2XS(F)2Y, N2XSEY; 87/150 kV YG kablo |
| Aksesuar | Soğuk/ısı büzüşmeli ek, ön kalıplı ek, iç/dış mekân başlık, T-tipi konnektör |
| Testler | VLF (IEEE 400.2), kısmi deşarj (IEC 60270), tan δ, kılıf DC testi |
| Standartlar | TS IEC 60502-2, IEC 60840, IEC 60502-4, TEDAŞ-MYD, TEİAŞ şartnameleri |
| Teslim | Test raporları, as-built güzergâh planı, EDAŞ/TEİAŞ kabul tutanağı |

#### Yüksek Gerilim Kablolama Nedir?
Yüksek gerilim (YG) kablolama, elektrik enerjisinin üretim noktasından dağıtım merkezlerine ve oradan son kullanıcılara iletilmesini sağlayan kritik altyapı çalışmasıdır. Orta gerilim (OG) 1 kV ile 35 kV arasındaki seviyeleri, yüksek gerilim ise 35 kV ve üzeri seviyeleri kapsar. Türkiye'de en yaygın kullanılan OG seviyeleri 15,8 kV ve 36 kV, YG seviyeleri ise 154 kV ve 170 kV'tur.

Kablolama projeleri yalnızca kablo döşemekten ibaret değildir. Güzergah tespiti, kablo seçimi, eklem ve başlık montajı, topraklama, test ve devreye alma aşamalarını kapsar. Yanlış seçilen bir kablo kesiti ya da hatalı yapılan bir eklem, hem can güvenliği hem de işletme sürekliliği açısından ciddi riskler doğurur. Bu nedenle bu işin sertifikalı ve tecrübeli ekiplerle yapılması zorunluluktur.

Tema Elektrik Sistemleri olarak 25+ yıllık saha tecrübemizle OG/YG kablolama projelerini, fizibilite aşamasından devreye almaya kadar tüm adımlarda üstleniyoruz. TEDAŞ ve TEİAŞ standartlarına, TSE normlarına ve IEC 60502 serisi uluslararası standartlara tam uyumlu çalışıyoruz.

#### Hangi Kablo Tiplerinde Hizmet Veriyoruz?
Projenizin gereksinimine göre XLPE (çapraz bağlı polietilen) yalıtımlı, EPR (etilen propilen kauçuk) yalıtımlı ve yağlı tip kabloların tümünde kurulum hizmeti veriyoruz. Tek damarlı ve üç damarlı kablo çözümlerinde, bakır ve alüminyum iletkenli ürünlerde uzmanlaşmış ekibimiz mevcuttur. Kanal içi kablo döşemesi, borulu sistem ve direkt gömme yöntemlerinin tümünü uyguluyoruz.

Yer altı kablolama projelerinde kablo derinliği, mekanik koruma, termal direnç hesapları ve akım taşıma kapasitesi gibi teknik kriterleri baştan itibaren planlıyoruz. Havai hat geçişlerinde kablo uçlarının porselen veya silikon izolatörlü başlıklarla sonlandırılması, geçiş bölgelerinde koruma önlemlerinin alınması bizim sorumluluğumuzdadır.

#### Kablo Eklemi ve Başlık Montajı
Orta ve yüksek gerilim kablolarında eklem (joint) ve başlık (termination) montajı, kablolama işinin en hassas noktalarıdır. Hatalı yapılan bir eklem, devreye alma sonrası deşarja ve kısa devreye yol açarak büyük maliyetlere sebep olur. Ekibimiz soğuk daralan, sıcak daralan ve ısıyla şekillenen eklem/başlık tiplerinin hepsinde sertifikalıdır.

Eklem ve başlık montajı sonrası kablolar yüksek gerilim testine tabi tutulur. VLF (Very Low Frequency) test, kısmi deşarj ölçümü ve yalıtım direnci ölçümü yapılır. Tüm test sonuçları dijital rapor olarak müşteriye teslim edilir.

#### Termal Görüntüleme ve Arıza Tespiti
Mevcut kablo şebekenizde termal kamera ile periyodik kontrol yaparak potansiyel arızaları önceden tespit ediyoruz. Kablo eklemlerindeki ısınmalar, gevşemiş bağlantılar ve yalıtım zayıflamaları erken aşamada yakalanır. Bu sayede planlı bakımla arızayı önlemek, plansız kesintiden çok daha ekonomiktir.

Kablo arıza lokasyon tespitinde TDR (Time Domain Reflectometry) ve akustik yöntem cihazlarıyla metre hassasiyetinde arıza noktası buluyoruz. Yerinde kazı yapmadan önce arıza noktası belirlendiğinden, zemin kazıları minimumda tutulur.

**Kapsam:** 15,8 / 36 / 154 / 170 kV kablolama; XLPE, EPR, yağlı tip kablolar; Soğuk/sıcak daralan eklem ve başlık; VLF ve kısmi deşarj testleri; Termal kamera analizi; Kablo arıza lokasyonu (TDR); Güzergah planlama ve kazı; IEC 60502, TSE uyumlu işçilik

**Süreç:** 1. Saha Keşfi: Mühendisimiz sahayı inceleyip güzergahı, zemin koşullarını ve bağlantı noktalarını belirler. 2. Fizibilite ve Teklif: Kablo kesiti hesaplanır, malzeme listesi çıkarılır, detaylı teknik teklif hazırlanır. 3. Planlama: İş güvenliği planı, TEDAŞ/TEİAŞ bildirimleri ve saha organizasyonu tamamlanır. 4. Kurulum: Kazı, kablo çekimi, eklem ve başlık montajı standartlara uygun gerçekleştirilir. 5. Test ve Devreye Alma: VLF, yalıtım direnci ve kısmi deşarj testleri yapılır, raporlanır. 6. Teslim ve Garanti: Proje müşteriye yazılı garanti ve test raporlarıyla birlikte teslim edilir.

**Kullanım alanları:** Organize sanayi bölgesi iç dağıtım şebekesi; Fabrika trafo merkezi besleme hattı; AVM, hastane, otel ana enerji girişi; Güneş ve rüzgar santrali iç bağlantıları; Demiryolu ve metro elektrifikasyon hatları; Liman, havaalanı, kamu tesisi besleme

**Standartlar:** IEC 60502, TSE, TEDAŞ MYD, TEİAŞ Şartnameleri, IEEE 400

**SSS**
- **OG ve YG kablolama arasındaki fark nedir?** Orta gerilim 1-35 kV arası, yüksek gerilim 35 kV ve üzeri seviyeleri kapsar. Türkiye'de OG için 15,8 kV ve 36 kV, YG için 154 kV ve 170 kV en yaygın seviyelerdir.
- **Kablo ömrü ne kadardır?** Doğru seçilmiş ve doğru monte edilmiş XLPE yalıtımlı bir OG/YG kablonun ömrü 30-40 yıldır. Periyodik kontrol ve termal izleme ile bu süre uzatılabilir.
- **Kablo arıza lokasyonu nasıl yapılır?** TDR (Time Domain Reflectometry) cihazıyla kablo üzerine gönderilen sinyal arıza noktasından yansır ve mesafe metre hassasiyetinde belirlenir. Akustik yöntemle son teyit yapılır.
- **Proje süreci ne kadar sürer?** Ortalama 500 metre bir OG kablolama projesi, keşiften devreye almaya kadar 2-4 hafta içinde tamamlanır. Proje boyutuna ve saha koşullarına göre süre değişir.

### Trafo Merkezi Kurulumu, Trafo Bakımı ve OG Hücre Yenileme
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/trafo-kurulumu-ve-bakimi

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; 250–2500 kVA dağıtım trafoları ve köşk/bina tipi trafo merkezlerinin kurulumunu, OG hücre yenilemesini, koruma rölesi ayar ve testlerini, yağ analizi (DGA) ve termal tarama içeren periyodik bakım sözleşmelerini ve 7/24 arıza müdahalesini sanayi tesisleri, OSB’ler, plazalar, veri merkezleri ve hastaneler için sunar.

Yağlı ve kuru tip trafolarda montaj, devreye alma, yağ analizi, periyodik bakım ve 7/24 arıza müdahale hizmetleriyle enerji sürekliliğinizi garanti altına alıyoruz.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Trafo tipleri | Yağlı (ONAN/ONAF), kuru tip döküm reçineli; dağıtım 34,5/0,4 kV, güç trafoları 154/34,5 kV |
| Güç aralığı | 250 – 2500 kVA dağıtım; çoklu trafo ve paralel çalışma |
| TM tipleri | Beton / metal köşk, bina tipi (iç mekân), direk tipi (≤ 400 kVA) |
| Devreye alma testleri | Yalıtım direnci, TTR, sargı direnci, yağ dielektrik, röle enjeksiyon, topraklama |
| Standartlar | IEC 60076, IEC 62271-200, IEC 61439, TEDAŞ-MYD |
| Bakım periyodu | Yıllık termal tarama ve röle testi; 2–3 yılda yağ analizi (DGA) |

#### Trafo Nedir ve Neden Bakım Şarttır?
Trafo (transformatör), elektrik enerjisinin gerilim seviyesini yükselten veya düşüren temel bir elektrik ekipmanıdır. Dağıtım trafoları genellikle 34,5/0,4 kV veya 10,5/0,4 kV dönüşüm yaparken, güç trafoları 154/34,5 kV gibi daha yüksek seviyelerde çalışır. Her trafo, içerisindeki yalıtım maddesi (yağ veya reçine) ve aktif parçaları (sargılar, nüve) sayesinde elektriksel ve ısıl yüklere karşı dayanıklı olacak şekilde tasarlanır.

Trafolar sessiz ama hassas ekipmanlardır. Yağ seviyesi düşerse, nem kaparsa, aşırı yüklenirse veya koruma rölesi arızalanırsa, kısa sürede büyük hasarlara ve uzun süreli enerji kesintilerine yol açabilir. Bu nedenle periyodik bakım, plansız arızaların ve maliyetli duruşların önündeki en önemli engeldir.

Tema Elektrik olarak dağıtım trafolarından güç trafolarına, yağlı tipten kuru tip reçineli modellere kadar tüm trafo çeşitlerinde kurulum, devreye alma, periyodik bakım, yağ analizi, koruma rölesi kalibrasyonu ve arıza tamir hizmetleri sunuyoruz.

#### Trafo Kurulum ve Devreye Alma
Yeni bir trafo kurulumu; saha hazırlığı, temel zemin kontrolü, trafo indirme, bağlantı kablolarının çekimi, topraklama, koruma röle ayarları ve devreye alma testlerini kapsayan çok adımlı bir süreçtir. Temel zemin hesabı, trafonun ağırlığı ve titreşim özelliklerine göre yapılmalıdır. Aksi halde uzun vadede zemin çökmesi ve mekanik hasarlar oluşabilir.

Devreye alma aşamasında trafo yağının nem ve dielektrik dayanım testi, sargı direnç ölçümü, dönüşüm oranı testi (TTR), yalıtım direnci (megger) ölçümü yapılır. Koruma röleleri trafo nominal akımına göre ayarlanır, diferansiyel koruma eşikleri yazılır. Tüm bu işlemler yazılı test raporuyla belgelenir.

#### Yağ Analizi ve Periyodik Bakım
Yağlı tip trafolarda yağın durumu, trafonun sağlığının en önemli göstergesidir. Yıllık yağ analizinde; nem, asitlik (TAN), dielektrik dayanım (breakdown voltage), parlama noktası, renk ve gaz analizi (DGA — Dissolved Gas Analysis) yapılır. Gaz analizi sayesinde trafonun içindeki ark, korona, aşırı ısınma gibi problemler daha ortaya çıkmadan tespit edilebilir.

Periyodik bakımda ayrıca silikajel nem göstergesi, soğutma radyatörleri, bushing (geçit izolatörü) bağlantıları, topraklama direnci ve koruma rölesi fonksiyonları kontrol edilir. Termal kamera ile bağlantı noktalarındaki ısınmalar belirlenir, varsa gevşeme veya yüzey direnci artışı tespit edilir.

#### 7/24 Arıza Müdahale
Trafo arızaları çoğu zaman gece saatlerinde veya mesai dışı anlarda ortaya çıkar. Tesisinizin elektrik kesintisi süresini minimize etmek için 7 gün 24 saat arıza müdahale ekibimizle hazırız. Mobil vinç, servis aracı, yedek koruma rölesi ve test ekipmanlarımızla hızlı müdahale sağlıyoruz.

Arıza durumunda önce hızlı teşhis yapılıyor, devreye alınabilir durumdaysa geçici çözümle tesis enerjilendiriliyor, sonrasında kalıcı onarım planlanıyor. Gerekirse yedek trafo kurulumu, mobil trafo temini ve hat değişim operasyonlarını 24-48 saat içinde gerçekleştiriyoruz.

**Kapsam:** Dağıtım ve güç trafoları; Yağlı tip ve kuru tip (reçineli) modeller; Montaj, devreye alma, devre dışı; Yağ analizi (DGA dahil); Periyodik bakım sözleşmeleri; Koruma rölesi kalibrasyon; TTR, megger, sargı direnç testleri; 7/24 arıza müdahale

**Süreç:** 1. Saha Değerlendirme: Mevcut sistem ve bakım ihtiyacı yerinde analiz edilir. 2. Teklif ve Plan: Bakım kapsamı, kesintili/kesintisiz çalışma planı hazırlanır. 3. Güvenli Devre Dışı: Manevra prosedürleri uygulanır, iş güvenliği sağlanır. 4. Bakım/Kurulum: Planlanan tüm işlemler standartlara uygun yapılır. 5. Test ve Devreye Alma: Tüm elektriksel testler gerçekleştirilir ve raporlanır. 6. Rapor ve Garanti: Detaylı bakım raporu ve yazılı garanti sunulur.

**Kullanım alanları:** Sanayi tesisi dağıtım trafosu kurulumu; Hastane, AVM, otel yedekli besleme sistemi; Organize sanayi bölgesi güç trafoları; Enerji santrali yükseltici trafo bakımı; Metro ve tren istasyonu traksiyon trafosu; Kamu binası, okul, stadyum trafo yenileme

**Standartlar:** IEC 60076, TS EN 60076, TEDAŞ MYD, IEEE C57

**SSS**
- **Trafo bakımı ne sıklıkla yapılmalı?** Yağlı trafolarda yıllık genel bakım, 6 ayda bir görsel kontrol önerilir. Yağ analizi yılda en az 1 kez, kritik tesislerde 6 ayda bir yapılmalıdır.
- **Kuru tip mi, yağlı tip trafo mu daha iyi?** Kuru tip (reçineli) trafolar yangın riski düşük olduğu için hastane, AVM, okul gibi insan yoğun yerlerde tercih edilir. Yağlı trafolar ise daha yüksek güçlerde ve dış mekanda ekonomiktir.
- **Trafo yağı ne zaman değiştirilmeli?** Yağ analizi sonucuna göre. Dielektrik dayanım 30 kV/2.5mm altına düştüğünde, asitlik 0,3 mg KOH/g üzerindeyse yağ filtrelenmeli veya değiştirilmelidir.
- **Arıza durumunda ne kadar sürede ulaşırsınız?** İstanbul içi tesislere 7/24 acil servis için ortalama 60-90 dakika içinde müdahale başlatıyoruz. Mobil ekip ve yedek ekipmanla hızlı çözüm sunuyoruz.

### Elektrikli Araç (EV) Şarj İstasyonu ve Filo Şarj Altyapısı Kurulumu
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/ev-sarj-istasyonu-kurulumu

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; AVM, plaza, otel, lojistik tesis ve filo operatörleri için AC (7,4–22 kW) ve DC hızlı (60–350 kW) şarj istasyonlarının şebeke fizibilitesini, trafo ve pano kapasite artışını, dinamik yük yönetimini ve OCPP uyumlu merkezi yönetim entegrasyonunu anahtar teslim kurar.

Konut, AVM, otel, otopark ve filo sahipleri için AC ve DC elektrikli araç şarj istasyonu çözümleri. Şebeke fizibilitesinden devreye almaya kadar tüm süreci yönetiyoruz.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Ünite tipleri | AC 7,4 / 11 / 22 kW; DC 60 – 350 kW hızlı şarj |
| Protokol | OCPP 1.6J / 2.0.1, ISO 15118 hazır altyapı |
| Standartlar | IEC 61851, IEC 62196, EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği |
| Yük yönetimi | Dinamik yük yönetimi (DLM), trafo kapasitesine göre ölçekleme |
| Kapsam | Fizibilite, AG pano, kablolama, montaj, devreye alma, merkezi yazılım |

#### Neden EV Şarj İstasyonu?
Türkiye'de elektrikli araç (EV) sayısı her yıl ikiye katlanıyor. 2024 itibarıyla 150.000'i aşan elektrikli araç parkı, 2030'da 1 milyonu aşması bekleniyor. Bu büyüme karşısında AVM'ler, plazalar, oteller, lojistik tesisler ve filo operatörleri EV şarj altyapısını kurmadan rekabet gücünü koruyamaz hale geliyor.

EV şarj istasyonu hem bir hizmet hem de bir yatırım. Müşterilerinize sunduğunuz şarj hizmeti aracılığıyla gelir elde edebilir, tesisinizin kiracı ve ziyaretçi çekiciliğini artırabilir ya da filo araçlarınız için güvenilir bir şarj altyapısı kurabilirsiniz. Tema Elektrik olarak şebeke analizinden işletme desteğine kadar tüm adımlarda yanınızdayız.

Doğru kurulum, sadece şarj ünitesini duvara monte etmekten ibaret değildir. Mevcut elektrik altyapısının kapasitesi, kablo kesitleri, koruma ekipmanları, topraklama ve OCPP uyumlu yönetim yazılımı gibi kritik detaylar göz ardı edilirse hem can güvenliği hem de yatırım geri dönüşü risk altına girer.

#### AC ve DC Şarj Farkları
AC (Alternatif Akım) şarj üniteleri genellikle 7,4 kW, 11 kW ve 22 kW güçlerde olur. Konut, iş yeri otoparkı ve uzun süreli park edilen yerler için idealdir. Aracın dahili şarj cihazı (on-board charger) tarafından DC'ye çevrilerek aküyü şarj eder. Maliyeti düşük, kurulumu basittir.

DC (Doğru Akım) hızlı şarj istasyonları 50 kW, 120 kW, 180 kW ve 360 kW güçlerde sunulur. Aracın bataryasını doğrudan şarj eder, dahili şarj cihazını bypass ederek çok daha hızlı dolum sağlar. Otoyol istasyonları, AVM otoparkları ve filo merkezleri için kritik önemdedir. Kurulum maliyeti ve şebeke gereksinimi yüksektir.

#### Kurulum Süreci
Her proje, ücretsiz saha keşfiyle başlıyor. Mühendisimiz elektrik panosunu, mevcut yükü ve trafo kapasitesini inceleyerek fizibilite çalışması yapıyor. Kaç adet şarj ünitesinin sorunsuz çalışacağı, ek trafo veya OG girişi gerekip gerekmediği net olarak raporlanıyor.

Fizibilite sonrası projelendirme aşamasına geçiliyor: tek hat şeması, kablo güzergahı, koruma ekipmanları ve topraklama hesapları yapılıyor. Gerekli EPDK lisans ve işletme izin süreçleri de bu aşamada yönetiliyor. Kurulum sonrası devreye alma testleri yapılıyor ve OCPP uyumlu merkezi yönetim yazılımına entegrasyon sağlanıyor.

#### OCPP Uyumlu Yönetim Sistemi
Kurduğumuz tüm şarj istasyonları OCPP (Open Charge Point Protocol) 1.6 veya 2.0 uyumludur. Bu sayede istasyonlarınızı herhangi bir CPO (Charge Point Operator) platformuna bağlayabilir, fiyatlandırma, raporlama, kullanıcı yönetimi ve arıza izleme işlemlerini merkezi olarak yürütebilirsiniz.

Şarj istasyonunuz Türkiye'nin en büyük ağlarına (TruGo, Eşarj, ZES, Voltrun vb.) dahil olabilir ve müşterilerinize RFID kart veya mobil uygulama üzerinden kolay ödeme deneyimi sunabilirsiniz.

**Kapsam:** AC şarj (7,4 / 11 / 22 kW); DC hızlı şarj (50 / 120 / 180 / 360 kW); Şebeke analizi ve fizibilite; OCPP 1.6 / 2.0 uyumlu; EPDK lisans desteği; Merkezi yönetim yazılımı entegrasyonu; RFID ve mobil ödeme; CPO ağ entegrasyonu

**Süreç:** 1. Ücretsiz Saha Keşfi: Mühendisimiz elektrik altyapısını yerinde değerlendirir. 2. Fizibilite Raporu: Kurulabilecek ünite sayısı ve güç seviyesi raporlanır. 3. Projelendirme: Tek hat şeması, kablo ve koruma hesapları çıkarılır. 4. EPDK ve Lisans: Gerekli izin ve başvurular yönetilir. 5. Kurulum: Ünite montajı, kablolama, koruma ve topraklama yapılır. 6. Devreye Alma ve Entegrasyon: Testler yapılır, merkezi yazılıma bağlanır.

**Kullanım alanları:** Konut sitesi otoparkı (10-50 araç); AVM otoparkı ziyaretçi şarj; Otel ve konaklama tesisi; Ofis iş yeri personel şarjı; Filo araçları için özel istasyon; Otoyol ve benzin istasyonu DC şarj

**Standartlar:** IEC 61851, IEC 62196, EPDK Yönetmelik, OCPP 1.6/2.0

**SSS**
- **EV şarj istasyonu için trafo gerekli mi?** AC 7-22 kW üniteler için genellikle mevcut pano kapasitesi yeterlidir. DC 50 kW üzeri istasyonlar için genellikle yeni trafo veya OG bağlantısı gerekir. Fizibilitede net cevap verilir.
- **EPDK lisansı almak şart mı?** Kendi kullanımınız için (kendi tesisiniz, çalışanlarınız veya filonuz) lisans gerekmez. Ücret karşılığı üçüncü kişilere şarj hizmeti sunacaksanız EPDK Şarj Hizmeti Lisansı gereklidir. Lisans sürecinde size destek oluyoruz.
- **Kurulum süresi ne kadar?** Tek bir AC ünite için 1-2 gün, birden fazla ünite veya DC hızlı şarj için 1-3 hafta arasında değişir. Trafo gerekiyorsa süre uzayabilir.
- **Bakım masrafı ne kadar?** AC üniteler nispeten düşük bakım gerektirir (yılda 1 kez kontrol yeterli). DC hızlı şarj üniteleri daha sık bakım ister. Bakım sözleşmesi kapsamında çözüyoruz.

### OG/AG Kablo Arıza Lokasyonu, Termal Tarama ve Endüstriyel Arıza Onarımı
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/ariza-tespiti-ve-onarim

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; OG/AG yer altı kablo arızalarını TDR ve akustik yöntemle metre hassasiyetinde konumlandırır, ek kablosu ile onarır ve VLF/kısmi deşarj ile doğrular; trafo merkezi, hücre ve pano arızalarına 7/24 saha ekibiyle müdahale eder, termal tarama ve kök-neden raporu sunar.

Elektrik sistemlerindeki arızaları hızlı ve doğru tespit ediyor, termal kamera ve modern test ekipmanlarıyla kesin teşhis koyuyoruz. 7/24 acil müdahale ekibimizle iş kaybınızı minimuma indiriyoruz.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Yöntemler | TDR, ARM (ark yansıma), akustik nokta tespiti, termal kamera |
| Kapsam | OG/AG kablo, trafo, OG hücre, AG pano, kompanzasyon, otomasyon |
| Müdahale | 7/24 saha ekibi; İstanbul ve çevre iller, sözleşmeli müşterilere öncelik |
| Onarım | Ek kablosu + iki ek; VLF ve kısmi deşarj ile doğrulama |
| Rapor | Kök-neden analizi, fotoğraflı dijital arıza raporu, önleyici öneriler |

#### Elektrik Arızaları Neden Kritik?
Bir fabrikada elektrik arızası, saatte on binlerce liralık üretim kaybına yol açabilir. Hastanede arıza, hasta güvenliği riski anlamına gelir. AVM ve otellerde enerji kesintisi ciddi itibar kaybı yaratır. Bu yüzden arıza müdahale süresinin kısalığı ve doğru teşhis, işletmelerin sürekliliği için kritiktir.

Arıza tespiti sadece "sorunu bulmak" değildir. Arızanın kök nedenini bulmak, tekrarını önlemek ve sistemin zayıf noktalarını raporlamak gerekir. Tema Elektrik olarak her arıza müdahalesinde sadece geçici çözüm değil, kalıcı ve kök-neden odaklı çözüm sunuyoruz.

7/24 çalışan saha ekibimizle bakım sözleşmeli tesislere öncelikli olmak üzere İstanbul içinde aynı gün, İstanbul dışı projelerde planlı sevkiyatla sahadayız. Termal kamera, TDR cihazı, fazer ve kapsamlı test ekipmanlarımızla teşhisten tamire tek noktadan hizmet veriyoruz.

#### Termal Kamera ile Teşhis
Termal kamera, elektrik sistemlerinde görünür olmayan problemleri tespit etmenin en etkili yoludur. Bir bağlantı gevşediğinde, bir sigorta arıza yaptığında veya bir kablo aşırı yüklendiğinde, sıcaklık artar. Termal kamera bu sıcaklık farklarını anında görselleştirir.

Pano içi bağlantıların kontrolü, trafo bushing'lerinin izlenmesi, kablo eklemlerinin takibi ve motor bağlantılarının değerlendirilmesi termal kamerayla yapılıyor. Elde edilen görüntüler dijital rapora dönüştürülerek müşteriye teslim ediliyor.

#### Kablo Arıza Lokasyonu
Yer altı kablo arızaları, kazı yapmadan önce doğru noktayı bulmayı gerektirir. Yanlış lokasyon, gereksiz kazı, zaman ve maliyet kaybı demektir. TDR (Time Domain Reflectometry) cihazımızla kablo üzerine gönderilen yüksek frekanslı sinyal arıza noktasından yansır ve mesafe metre hassasiyetinde belirlenir.

TDR ile yaklaşık lokasyon belirlendikten sonra akustik yöntemle saha üzerinde son teyit yapılır. Bu iki adımlı tespit yöntemimiz, arıza noktasını 1-2 metre hassasiyetle bulmamızı sağlıyor. Kazı miktarı minimumda kalıyor.

#### Pano ve OG Hücre Arızaları
Alçak gerilim panolarda sık yaşanan sigorta atması, kontaktör arızası, röle hatası, yüksek akım kesici problemi gibi durumları hızlıca teşhis ediyor ve kalıcı çözüm sunuyoruz. OG hücrelerde SF6 basınç sorunları, vakum devre kesici arızaları ve ayırıcı kilitleme problemlerinde sertifikalı ekibimiz devrede.

Her müdahale sonrası detaylı arıza raporu hazırlıyoruz: sorunun kök nedeni, yapılan işlem, kullanılan malzeme ve tekrar önleme önerileri. Bu rapor sayesinde aynı sorun tekrar yaşanmıyor.

**Kapsam:** 7/24 acil arıza servisi; Termal kamera analizi; TDR ile kablo arıza lokasyonu; Pano ve OG hücre onarımı; Motor ve pompa bağlantı arızaları; Sigorta/kontaktör/röle değişimi; Detaylı arıza raporu; Kök-neden analizi

**Süreç:** 1. Acil Çağrı: 7/24 telefon hattı ve WhatsApp ile çağrı alınır. 2. Saha Ekibi Sevki: Test ekipmanlı saha ekibi sevk edilir; bakım sözleşmeli tesislere öncelikli müdahale. 3. Teşhis: Termal kamera, test ekipmanlarıyla arıza kaynağı bulunur. 4. Geçici/Kalıcı Çözüm: Öncelik: sistemi devreye almak. Sonra kalıcı onarım. 5. Test ve Devreye Alma: Tüm testler yapılır, sistem güvenli şekilde devreye alınır. 6. Rapor ve Öneri: Detaylı arıza raporu ve önleyici öneriler sunulur.

**Kullanım alanları:** Fabrika üretim hattı elektrik kesintisi; AVM veya iş merkezi pano arızası; Hastane yedekleme sistemi arızası; Trafo merkezi OG hücre sorunu; Yer altı kablo arızası; Apartman/site ana pano problemleri

**SSS**
- **Arıza servisiniz gerçekten 7/24 mü?** Evet, 7 gün 24 saat aktif arıza ekibimiz vardır. Hafta sonu, resmi tatil ve gece saatleri dahil telefonla bize ulaşabilirsiniz.
- **Keşif ücretli mi?** Hayır, keşif ve ilk değerlendirme ücretsizdir. Sadece yapılan iş için ücret alıyoruz, sizinle anlaşmadan işe başlamıyoruz.
- **Arıza onarımı ne kadar sürer?** Basit arızalar (sigorta, kontaktör, röle) 30 dk-2 saat. Trafo ve OG hücre arızaları 4-24 saat. Kablo arızaları kazı dahil 1-3 gün.
- **Garanti veriyor musunuz?** Tüm onarımlarımız yazılı garantilidir. Malzeme garantisi üretici tarafından, işçilik garantisi tarafımızdan verilir.

### Endüstriyel CCTV, Geçiş Kontrol ve Çevre Güvenlik Sistemleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/cctv-ve-guvenlik-sistemleri

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; fabrika, lojistik tesis, OSB, hastane ve AVM’ler için IP CCTV, geçiş kontrol, plaka tanıma ve çevre güvenlik sistemlerini elektrik altyapısıyla birlikte projelendirir, kurar ve KVKK’ya uygun kayıt-erişim politikalarıyla devreye alır.

Fabrika, lojistik tesis, OSB, hastane ve ticari binalar için IP kamera sistemleri, geçiş kontrol, plaka tanıma ve merkezi izleme çözümlerini elektrik altyapısıyla birlikte projelendirip kuruyoruz.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Kamera tipleri | IP sabit, PTZ, termal, plaka tanıma (LPR) |
| Standartlar | IEC 62676, ONVIF, EN 50132 |
| Kayıt | NVR / VMS, RAID depolama, 30–90 gün saklama |
| Entegrasyon | Geçiş kontrol, yangın algılama, bina otomasyonu |
| Uyum | KVKK aydınlatma metni, erişim yetkilendirme ve log politikası |

#### Modern Güvenlik Sistemlerinin Önemi
Bir iş yerinin güvenliği sadece fiziki kilitlerle sağlanamaz. Modern güvenlik; IP kameralar, geçiş kontrol sistemleri, alarm panelleri ve merkezi izleme yazılımının bir bütün olarak çalıştığı entegre bir yapıdır. Tek başına bir kamera değil, birbirleriyle konuşan sistemler gerçek güvenliği sağlar.

Tema Elektrik olarak lojistik tesislerden fabrikalara, AVM'lerden kamu binalarına kadar her ölçekte güvenlik sistemi kurulumu yapıyoruz. Sadece ekipman satmıyor, ihtiyacınıza özel tasarlıyor, kuruyor, devreye alıyor ve sürekli bakım hizmeti veriyoruz.

Sistemlerimiz EN 50132 (video gözetim) standardına uygun, veri koruma (KVKK) uyumlu ve açık protokollerle (ONVIF) entegre çalışabilir yapıdadır.

#### IP Kamera Sistemleri
IP (Internet Protocol) kameralar, analog sistemlerin yerini almış yüksek çözünürlüklü, uzaktan erişilebilir ve akıllı özellikler sunabilen modern kameralardır. 2MP, 4MP, 8MP ve 4K çözünürlüklü modeller, gece görüş, hareket algılama, yüz tanıma, plaka okuma gibi özellikleri bir arada sunar.

Dome, bullet, PTZ ve balık gözü kamera modellerinin hepsinde kurulum yapıyoruz. NVR (Network Video Recorder) tabanlı merkezi kayıt sistemleri, RAID depolama, mobil izleme uygulamaları ve bulut yedekleme seçenekleri ile 7/24 güvenli kayıt garantisi.

#### Geçiş Kontrol Sistemleri
Kim, ne zaman, nereye giriyor? Geçiş kontrol sistemleri bu sorulara cevap verir ve yetkisiz erişimi engeller. Kartlı geçiş, şifreli geçiş, biyometrik (parmak izi, yüz tanıma) ve mobil uygulama tabanlı sistemlerin tümünü kuruyoruz.

Personel giriş-çıkış takibi, ziyaretçi yönetimi, turnike entegrasyonu ve yangın anında kapıların otomatik açılması gibi gelişmiş senaryoları da tasarlayabiliriz. Personel Devam Takip (PDKS) yazılımları ile İK entegrasyonu da sağlanır.

#### Alarm ve Merkezi İzleme
Hareket sensörleri, manyetik kapı sensörleri, cam kırılma dedektörleri ve panik butonları ile desteklenen alarm sistemleri, olağan dışı durumlarda anında bildirim gönderir. Merkezi izleme odaları veya bulut panelleri ile 7/24 takip mümkündür.

Tüm güvenlik sistemlerimiz tek bir yönetim ekranından izlenebilir. VMS (Video Management System) yazılımlarıyla kamera, geçiş ve alarm olayları birlikte değerlendirilir.

**Kapsam:** IP kamera sistemleri (2MP - 4K); NVR merkezi kayıt; Yüz tanıma ve plaka okuma; Kartlı/biyometrik geçiş kontrol; Turnike entegrasyonu; PDKS ve İK entegrasyonu; Alarm panelleri ve sensörler; VMS merkezi izleme yazılımı

**Süreç:** 1. Risk Analizi: Tesisin güvenlik ihtiyaçları ve zafiyet noktaları belirlenir. 2. Sistem Tasarımı: Kamera konumları, kablo güzergahları ve ekipman seçimi yapılır. 3. Teklif: Malzeme, işçilik ve yazılım dahil detaylı teklif hazırlanır. 4. Kurulum: Kablolama, montaj ve konfigürasyon yapılır. 5. Devreye Alma ve Eğitim: Sistem test edilir, kullanıcı eğitimi verilir. 6. Bakım Sözleşmesi: Periyodik bakım ve güncelleme takibi yapılır.

**Kullanım alanları:** Fabrika ve üretim tesisi güvenliği; Lojistik ve depolama tesisleri; AVM ve mağaza zinciri; Otel ve turizm tesisi; Okul, hastane, kamu binası; Depo, lojistik merkezi

**Standartlar:** EN 50132, ONVIF, KVKK uyumlu, IEC 62676

**SSS**
- **Kaç kamera gerekli?** Tesisin büyüklüğü, risk seviyesi ve izlenmek istenen alan sayısına göre değişir. Ortalama bir iş yerine 8-16, fabrikalara 32-64, büyük tesislere 100+ kamera önerilir. Ücretsiz keşifte net sayı çıkarılır.
- **Kamera kayıtları ne kadar saklanıyor?** Standart olarak 30-90 gün kayıt saklanabilir. RAID depolama ve çoklu disk ile 180 güne, bulut yedekleme ile sınırsız süreye çıkarılabilir.
- **Kameralar uzaktan izlenebilir mi?** Evet, tüm sistemlerimiz iOS/Android mobil uygulama ve web panel üzerinden uzaktan izleme desteği sunar. Şifreli bağlantı ile güvenli erişim sağlanır.
- **KVKK uyumlu mu?** Evet, tüm kurulumlarımızda KVKK aydınlatma metinleri, kamera uyarı levhaları ve veri saklama politikaları oluşturulur. Hukuki uyum sağlanır.

### EN 54 Uyumlu Adresli Yangın Algılama, Alarm ve Acil Anons Sistemleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/yangin-alarm-sistemleri

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; hastane, AVM, otel, fabrika ve veri merkezleri için EN 54 uyumlu adresli yangın algılama, acil anons (EN 54-16), gazlı söndürme entegrasyonu ve senaryo (asansör, HVAC, kapı tutucu) yönetimini projelendirir, kurar ve itfaiye onay sürecini yürütür.

EN 54 standardına uygun adresli ve konvansiyonel yangın algılama sistemleri. Projelendirme, kurulum, periyodik test ve yasal zorunluluk gereklerinin tümü tek elden.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Standartlar | EN 54 serisi, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik |
| Sistem tipleri | Adresli loop, konvansiyonel, aspirasyonlu (VESDA), alev/ısı kablolu algılama |
| Ölçek | 800+ noktalı hastane ve AVM projeleri |
| Entegrasyon | Acil anons, gazlı söndürme, bina otomasyonu, asansör ve HVAC senaryoları |
| Kabul | İtfaiye onayı, periyodik test ve bakım raporları |

#### Yangın Alarm Sistemi Yasal Zorunluluk
Türkiye'de Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) gereği belirli bina sınıflarında yangın algılama ve alarm sistemi kurulumu zorunludur. Hastane, otel, okul, AVM, yüksek binalar, sanayi tesisleri ve kamu binaları bu kapsamdadır. Uymamak sadece yasal yaptırım değil, can güvenliği riski demektir.

Yangın erken algılanırsa yangın büyümeden söndürülebilir, insanlar zamanında tahliye edilir. Geç algılanan bir yangın hem maddi hasar hem de can kaybı riski taşır. Bu yüzden yangın algılama sistemlerinde kalite, marka ve doğru projelendirme pazarlık konusu olmamalıdır.

Tema Elektrik olarak EN 54 standardına tam uyumlu, CE belgeli ürünlerle adresli ve konvansiyonel yangın alarm sistemleri projelendiriyor, kuruyor ve periyodik testlerini yapıyoruz.

#### Adresli vs Konvansiyonel Sistem
Konvansiyonel sistemlerde dedektörler zone'lara (bölgelere) bağlıdır. Herhangi bir dedektör tetiklendiğinde o zone'da yangın var olduğu bilinir ama hangi dedektörün tetiklendiği bilinmez. Küçük atölye, depo ve tek katlı tesisler için ekonomik çözümdür.

Adresli sistemlerde her dedektörün benzersiz bir adresi vardır. Yangın alarmı geldiğinde panelde tam olarak hangi dedektörün, hangi odada yangın tespit ettiği görülür. Hastane, AVM, otel, fabrika gibi büyük tesisler için zorunludur. Daha hızlı müdahale, daha az yanlış alarm demektir.

Hangi sistemin size uygun olduğu, bina büyüklüğü, kullanım amacı ve yasal yükümlülüklere göre belirlenir. Ücretsiz keşifte size en uygun sistemi öneriyoruz.

#### Dedektör Tipleri
Yangın türü ve ortam koşuluna göre farklı dedektör tipleri kullanılır. Optik (duman) dedektörler ofis ve koridorda, termal (ısı) dedektörler mutfak ve garajda, kombine dedektörler riskli alanlarda, gaz (CO) dedektörleri kazan dairesinde kullanılır.

Aspirasyon sistemleri (emişli sistem) hassas ortamlarda (veri merkezi, müze, temiz oda) çok erken aşamada duman tespit eder. Işın (beam) dedektörler yüksek tavanlı alanlarda (spor salonu, atölye) tercih edilir.

#### Periyodik Test ve Bakım
BYKHY gereği yangın alarm sistemleri yılda en az 1 kez (tercihen 6 ayda bir) periyodik test ve bakıma tabi tutulmalıdır. Ayrıca haftalık kullanıcı testi, aylık görsel kontrol, altı aylık fonksiyon testi önerilir.

Periyodik bakımlarda her dedektör test edilir, buton ve sirenler kontrol edilir, akü durumu değerlendirilir, panel yazılımı güncellenir. Tüm bakımlar yazılı rapor ile belgelenir — yasal denetimlerde bu raporlar talep edilir.

**Kapsam:** EN 54 uyumlu ekipman; Adresli ve konvansiyonel paneller; Optik, termal, gaz dedektörleri; Aspirasyon (emişli) sistemler; Acil anons entegrasyonu; BYKHY uyumlu projelendirme; Periyodik test ve bakım; İtfaiye onay süreç desteği

**Süreç:** 1. Risk Analizi: Bina tipi, kullanım amacı ve yasal gereklilikler belirlenir. 2. Projelendirme: EN 54 ve BYKHY uyumlu detaylı proje çizilir. 3. Teklif ve Planlama: Malzeme listesi ve kurulum planı hazırlanır. 4. Kurulum: Kablolama, dedektör montajı, panel programlama yapılır. 5. Test ve İtfaiye Onayı: Sistem test edilir, itfaiye onay süreci yönetilir. 6. Bakım Sözleşmesi: Yasal periyodik testler için sözleşme hazırlanır.

**Kullanım alanları:** Hastane ve sağlık kuruluşu; Otel, tatil köyü, konaklama; AVM, iş merkezi, plaza; Okul, yurt, eğitim kurumu; Fabrika ve üretim tesisi; Kamu binası, adliye, bakanlık

**Standartlar:** EN 54, BYKHY, TSE, CE Belgeli, VDS/LPCB

**SSS**
- **Yangın alarm sistemi yasal zorunluluk mu?** BYKHY 2007 gereği belirli bina türleri ve büyüklükler için zorunludur. Hastane, otel, okul, AVM, sanayi tesisi, kamu binası, yüksek bina bu kapsamdadır.
- **Adresli sistem mi, konvansiyonel sistem mi seçmeliyim?** Küçük binalar ve düşük riskli alanlarda konvansiyonel ekonomiktir. Büyük tesislerde, can güvenliği kritik yerlerde adresli sistem yasal ve fonksiyonel olarak daha uygundur.
- **Kurulum sonrası itfaiye onayı nasıl alınır?** Kurulum tamamlandıktan sonra detaylı proje, test raporları ve sistem dokümanları itfaiyeye sunulur. Saha denetimi sonrası uygunluk belgesi verilir. Bu süreci biz yönetiyoruz.
- **Periyodik bakım zorunluluğu var mı?** Evet. Yasal olarak yılda en az 1 kez bakım şarttır. Biz 6 ayda bir bakım öneriyoruz. Bakım sözleşmelerimiz yasal gereklilikleri karşılar.

### Alçak Gerilim Güç Dağıtımı, IEC 61439 Panolar, Kompanzasyon ve Endüstriyel Otomasyon
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/guc-dagitim-ve-otomasyon

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; sanayi tesisleri ve kritik binalar için IEC 61439 ana dağıtım, MCC ve sürücü panolarını, busbar sistemlerini, kompanzasyon ve harmonik filtreleri, jeneratör/UPS entegrasyonunu ve PLC/SCADA tabanlı enerji otomasyonunu tasarlar, imal ettirir ve devreye alır.

Ana dağıtım panoları, reaktif kompanzasyon, SCADA entegrasyonu ve PLC otomasyon çözümleriyle enerjinizi verimli, güvenli ve izlenebilir kılıyoruz.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Panolar | IEC 61439, Form 2–4, 630 – 6300 A ana dağıtım, MCC, sürücü |
| Dağıtım | Busbar, kablo tavası, A-B yollu çift besleme |
| Güç kalitesi | Kompanzasyon, detuned filtre, aktif harmonik filtre, ölçüm |
| Otomasyon | PLC, SCADA (IEC 61850 / IEC 60870-5-104), enerji izleme |
| Yedek güç | Jeneratör, UPS, ATS/STS, senkronizasyon |

#### Enerjiyi Verimli Dağıtmak
Bir tesisin elektrik altyapısının kalbi, ana dağıtım panosudur (ADP). Enerji buradan tüm tesise dağıtılır. Yanlış tasarlanmış bir pano hem enerji kayıpları hem de arıza riskini artırır. Doğru kompanzasyon olmadan ise her ay reaktif enerji cezası ödemek zorunda kalırsınız.

Tema Elektrik olarak ana dağıtım panolarından motor kontrol merkezlerine (MCC), kompanzasyon sistemlerinden SCADA entegrasyonuna kadar güç dağıtımının tüm bileşenlerinde projelendirme ve kurulum hizmeti veriyoruz. IEC 61439 standardına uygun, tip testli panolar kullanıyoruz.

#### Reaktif Kompanzasyon
Endüstriyel tesislerde motor, transformatör ve elektronik cihazlar reaktif enerji tüketir. Güç faktörü (cos φ) 0,90'ın altına düşerse EPDK tarafından ceza faturası kesilir. Bu ceza bazı tesislerde aylık elektrik faturasının %20-30'una ulaşabilir.

Reaktif kompanzasyon sistemleri, kapasitör bataryaları ile güç faktörünü 1'e yaklaştırır. Otomatik kontrol sistemleri (PFC relay), tesisin anlık yüküne göre kapasitör kademelerini devreye alıp çıkarır. Doğru boyutlandırılmış bir kompanzasyon sistemi, kendini 6-12 ay içinde amorti eder.

2020 sonrası tesislerde harmonik filtreli kompanzasyon kullanılması gerekiyor. Harmonik bozulmalar hem enerji kayıplarını artırır hem de ekipman ömrünü kısaltır. Ekibimiz harmonik ölçümü yaparak size uygun kompanzasyon türünü öneriyor.

#### SCADA ve Enerji İzleme
SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) sistemleri, tesisinizin enerji tüketimini, pano durumunu ve kritik parametreleri gerçek zamanlı izlemenizi sağlar. Hangi motorun ne kadar enerji çektiği, hangi bölümün faturanızı artırdığı, hangi ekipmanda anormallik olduğu anlık görülür.

Modbus, Profibus, Profinet ve Ethernet/IP protokolleri üzerinden enerji analizörleri, PLC'ler ve akıllı ekipmanlar SCADA'ya bağlanır. Excel/PDF raporları otomatik oluşturulur, enerji yönetimi için karar destek sağlanır. ISO 50001 enerji yönetim sistemi belgesi için SCADA temel gerekliliktir.

#### PLC Otomasyon
PLC (Programmable Logic Controller) tabanlı otomasyon sistemleri, üretim hatlarınızı verimli ve hatasız çalıştırır. Siemens, Schneider, Mitsubishi ve Allen Bradley PLC'lerinde yazılım geliştirme ve devreye alma hizmeti veriyoruz. HMI (operator panel) entegrasyonu, motor sürücü (VFD) kontrolü ve SCADA bağlantıları tek elden.

**Kapsam:** Ana dağıtım panoları (AG); Motor kontrol merkezleri (MCC); Reaktif kompanzasyon (harmonik filtreli); Enerji analizörü ve sayaç entegrasyonu; SCADA sistemleri; PLC otomasyon (Siemens/Schneider vb.); HMI/operator panel; ISO 50001 altyapısı

**Süreç:** 1. Enerji Analizi: Mevcut tüketim ve güç faktörü ölçülür, ihtiyaçlar belirlenir. 2. Tasarım: Pano tasarımı, kompanzasyon hesabı, SCADA mimarisi çıkarılır. 3. Teklif ve Üretim: Tip testli ekipman siparişi ve pano üretimi yapılır. 4. Kurulum: Saha montajı, kablolama ve bağlantılar tamamlanır. 5. Devreye Alma: Tüm sistem test edilir, parametreler ayarlanır. 6. Eğitim ve Bakım: Operatör eğitimi verilir, bakım sözleşmesi yapılır.

**Kullanım alanları:** Fabrika ana dağıtım panosu yenileme; Reaktif cezadan kurtulmak isteyen tesisler; Enerji yönetim sistemi (ISO 50001) altyapısı; Üretim hattı PLC otomasyonu; Motor kontrol merkezi (MCC) kurulumu; SCADA ile uzaktan izleme

**Standartlar:** IEC 61439, IEC 61000 (harmonik), ISO 50001, IEC 61131 (PLC)

**SSS**
- **Kompanzasyon yatırımı ne zamanda geri döner?** Reaktif cezası ödeyen tesislerde tipik geri dönüş süresi 6-12 aydır. Doğru boyutlandırılmış harmonik filtreli sistem, ceza dışında ekipman ömrünü de uzatır.
- **Panolar standartlara uygun mu?** Evet, tüm panolarımız IEC 61439 tip test belgelidir. ASTA, KEMA veya Bureau Veritas sertifikalı tedarikçilerle çalışıyoruz.
- **SCADA sistemi ne kadar sürede devreye alınır?** Küçük tesisler için 2-4 hafta, büyük entegre tesisler için 2-6 ay arasında değişir. Önce analiz, sonra aşamalı devreye alma yapıyoruz.
- **Mevcut panoyu yenilememiz gerekir mi?** Mutlaka değil. Eski panolar retrofit (yenileme) ile modernize edilebilir. Termal kamera ile kontrol yaparak ne kadarını yenileyeceğimizi belirliyoruz.

### Demiryolu ve Metro Elektrifikasyonu: Katener, Cer Gücü ve Devreye Alma
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/demiryolu-elektrifikasyonu

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; metro, tramvay ve ana hat demiryolu projelerinde 25 kV AC ve 1500/750 V DC katener montajı, cer gücü besleme kablolaması, EN 50122 dönüş devresi ve topraklama, istasyon OG/AG dağıtımı ve devreye alma ölçümlerini ana veya alt yüklenici olarak yürütür.

Demiryolu ve metro hatları için 25 kV katener sistemleri, traksiyon trafo merkezleri ve sinyalizasyon altyapısı projelerinde yüklenici hizmeti sunuyoruz.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Besleme sistemleri | 25 kV 50 Hz AC (ana hat, YHT), 1500 V DC (metro), 750 V DC (tramvay) |
| Standartlar | EN 50119, EN 50122, EN 50163, EN 50388, TCDD şartnameleri |
| Kapsam | Katener, cer besleme kabloları, dönüş devresi, istasyon altyapısı |
| Çalışma düzeni | Gece kapanış pencereleri, enerji kesme-topraklama izinli vardiya |
| Testler | Katener geometrisi, yalıtım, ray potansiyeli, kaçak akım, dinamik test |

#### Demiryolu Elektrifikasyonu Neden Özel?
Demiryolu elektrifikasyonu, normal elektrik altyapısından farklı teknik zorluklar içerir. 25 kV katener hatları, hareket halindeki treni elektrikle beslemek zorundadır. Bu da süreklilik, güvenlik ve bakım açısından son derece titiz bir yaklaşım gerektirir.

TCDD, İBB ve Bakanlık projelerinde yüklenici firmalar için alt yüklenici olarak çalışıyoruz. 25 kV AC katener sistemleri, traksiyon güç trafo merkezleri (SSAT/ATP), seksiyon beslemeleri ve topraklama altyapısında uzmanlığımız mevcut.

#### Katener Sistemleri
Katener, trenin üst kısmından temas ederek enerji aldığı tel sistemidir. Basit katener, kompensanslı katener ve yüksek hızlı katener olmak üzere farklı tipleri vardır. Türkiye'de TCDD hatlarında 1×25 kV ve 2×25 kV AT (auto-transformer) besleme sistemleri kullanılır.

Ekibimiz direk montajı, çalışma teli çekimi, destek tellerinin gerilmesi, izolatör ve kelepçe montajı gibi tüm saha işlemlerinde sertifikalıdır. EN 50119 ve TCDD şartnamelerine tam uyumlu çalışıyoruz.

#### Traksiyon Trafo Merkezleri
Tren hatlarının enerjisi, traksiyon trafo merkezleri (SSAT) üzerinden katener hattına aktarılır. Ulusal elektrik şebekesi 154 kV veya 34,5 kV seviyesinden, 25 kV traksiyon gerilimine dönüştürülür. Bu merkezlerde özel trafolar, koruma röleleri, kesiciler ve topraklama sistemleri bulunur.

SSAT merkezlerinin montajı, devreye alınması ve periyodik bakımı gerçekleştiriyoruz. SCADA entegrasyonu ile merkezi izleme sağlanır, enerji tüketimi ve arıza takibi yapılır.

**Kapsam:** 25 kV AC katener sistemleri; Traksiyon trafo merkezi (SSAT); Seksiyon besleme altyapısı; Direkt montajı ve tel çekimi; İzolatör ve kelepçe montajı; Topraklama sistemleri; SCADA entegrasyonu; Periyodik bakım ve denetim

**Süreç:** 1. Proje Analizi: Saha etüdü ve ana yüklenici ile koordinasyon. 2. Planlama: İş güvenliği planı ve trafik yönetimi yapılır. 3. Malzeme Temini: TCDD şartnamesine uygun ekipman tedarik edilir. 4. Kurulum: Direk, tel ve ekipman montajı gerçekleştirilir. 5. Test ve Devreye Alma: Elektriksel testler ve yürüyüş testleri yapılır. 6. Kabul ve Garanti: TCDD kabul süreci ve yazılı garanti verilir.

**Kullanım alanları:** TCDD hızlı tren hatları; Şehir içi metro projeleri; Hafif raylı sistem (tramvay); Banliyö tren hatları; Demiryolu elektrifikasyon yenileme; Metro depo tesis altyapısı

**Standartlar:** EN 50119, EN 50122, EN 50163, TCDD Şartnameleri

**SSS**
- **TCDD alt yüklenicisi misiniz?** Evet, TCDD ve metro projelerinde ana yüklenici firmalar için alt yüklenici olarak elektrifikasyon işleri üstleniyoruz.
- **Hangi hat tiplerinde çalışıyorsunuz?** TCDD ana hatları (25 kV AC), metro hatları (750/1500 V DC) ve tramvay hatları (750 V DC) dahil tüm demiryolu elektrifikasyon tiplerinde hizmet veriyoruz.
- **Proje süresi ortalama ne kadar?** Proje boyutuna bağlıdır. Tek bir SSAT kurulumu 3-6 ay, 10 km katener sistemi 6-12 ay, yeni hat elektrifikasyonu 18-36 ay sürer.
- **Bakım hizmeti veriyor musunuz?** Evet, devreye alma sonrası 2-5 yıllık periyodik bakım sözleşmeleri yapıyoruz. SCADA üzerinden sürekli izleme de dahildir.

### GES, RES ve Kojenerasyon Tesisleri için Koruma, Kablo ve Topraklama Testleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/hizmetlerimiz/enerji-santrali-testleri

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri; GES, RES, kojenerasyon ve hidroelektrik santrallerde koruma rölesi primer/sekonder testleri, OG kablo VLF ve kısmi deşarj testleri, topraklama ağı ölçümleri (IEEE 80), trafo ve hücre devreye alma testlerini yapar ve TEİAŞ/EDAŞ bağlantı öncesi test dosyasını yatırımcı adına bağımsız olarak hazırlar.

Güneş, rüzgar, hidroelektrik ve termik santrallerde devreye alma testleri, koruma rölesi testleri, topraklama ölçümleri ve performans değerlendirmesi.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Testler | Röle enjeksiyon, VLF / kısmi deşarj, tan δ, topraklama, trafo (TTR, DGA), hücre |
| Standartlar | IEC 60255, IEEE 80, IEEE 400.2, IEC 60270, IEC 61724 |
| Tesis tipleri | GES, RES, kojenerasyon/trijenerasyon, HES, şalt sahası |
| Bağımsızlık | Yatırımcı adına EPC yüklenicisinden bağımsız doğrulama |
| Çıktı | TEİAŞ / EDAŞ kabul formatında test raporu ve devreye alma dosyası |

#### Enerji Santrallerinde Test Neden Önemli?
Bir enerji santrali milyonlarca dolarlık yatırımdır ve yıllarca kesintisiz çalışması beklenir. Devreye alma aşamasında yapılan eksik veya hatalı testler, ileride büyük arıza ve üretim kayıplarına yol açar. Bu yüzden bağımsız, sertifikalı bir ekip tarafından yapılan kapsamlı testler zorunluluktur.

Tema Elektrik olarak güneş (GES), hidroelektrik (HES), rüzgar, doğalgaz kombine çevrim ve termik santrallerde koruma rölesi testleri, devreye alma testleri, topraklama ölçümleri ve performans değerlendirmeleri yapıyoruz. EPDK ve TEİAŞ gerekliliklerine tam uyumlu çalışıyoruz.

#### Koruma Rölesi Testleri
Koruma röleleri, santralin kısa devre, aşırı yüklenme, toprak kaçağı gibi durumlarda hızla devre dışı bırakılmasını sağlar. Yanlış ayarlanmış veya arızalı bir röle, santralin hasar görmesine ya da şebekeyi olumsuz etkilemesine neden olur.

Omicron CMC test cihazlarımızla tüm koruma rölelerini (51/50 aşırı akım, 87 diferansiyel, 27/59 alt/aşırı gerilim, 81 frekans) test ediyor, pickup ve zaman karakteristiklerini belgeliyoruz. Test raporları EPDK/TEİAŞ kabullerinde kullanılır.

#### Topraklama ve Step-Touch Voltajı
Santral sahalarında topraklama ölçümü sadece bir direnç ölçümü değildir. Adım gerilimi (step voltage) ve dokunma gerilimi (touch voltage) ölçümleri, bir arıza anında personelin ve çevrenin güvenliğini garanti eder. IEEE 80 standardına göre yapılması gereken bu ölçümler, kabul süreçlerinde şarttır.

Grid analyzer cihazlarımızla topraklama ağı direncini, mesh voltajlarını ve transfer gerilimlerini ölçüyoruz. Eğer değerler standart dışıysa topraklama ızgarasının genişletilmesi veya iyileştirilmesi önerisi veriyoruz.

#### GES ve Rüzgar Özel Testleri
GES sahalarında IV karakteristik testleri, modül performans ölçümleri, dizi yalıtım ve topraklama testleri yapıyoruz. İnverter devreye alma ve SCADA entegrasyonunu destekliyoruz. Rüzgar türbinlerinde generatör, trafo ve orta gerilim bağlantı testleri uzmanlığımız mevcut.

**Kapsam:** Devreye alma testleri; Koruma rölesi testleri (Omicron); Topraklama ve step-touch voltaj; İzolasyon ve yüksek gerilim testleri; GES IV karakteristik testleri; Rüzgar türbini bağlantı testleri; EPDK/TEİAŞ kabul desteği; Performans değerlendirmesi

**Süreç:** 1. Proje İncelemesi: Tek hat şeması, koruma koordinasyonu ve saha layout değerlendirilir. 2. Test Planı: Yapılacak tüm testlerin listesi ve çizelgesi hazırlanır. 3. Saha Testleri: Test ekibi sahada ölçümleri ve testleri gerçekleştirir. 4. Sonuç Analizi: Test sonuçları analiz edilir, uygunluk değerlendirilir. 5. Raporlama: EPDK/TEİAŞ formatında detaylı test raporları hazırlanır. 6. Kabul Desteği: Resmi kurum kabul süreçlerinde yanınızda oluyoruz.

**Kullanım alanları:** GES (güneş enerji santrali) devreye alma; Rüzgar enerji santrali testleri; HES (hidroelektrik) koruma testleri; Doğalgaz kombine çevrim santrali; Termik santral periyodik testleri; Biogaz ve kojenerasyon tesisleri

**Standartlar:** IEC 60255 (koruma), IEEE 80 (topraklama), IEC 61724 (GES), EPDK/TEİAŞ

**SSS**
- **Hangi santral tiplerinde hizmet veriyorsunuz?** GES, HES, rüzgar, doğalgaz, termik, biogaz ve kojenerasyon santrallerinin tümünde devreye alma ve test hizmeti veriyoruz.
- **Test cihazlarınız akredite mi?** Evet, tüm test cihazlarımız (Omicron, Megger, Fluke vb.) akredite kalibrasyon laboratuvarlarında yıllık kalibrasyona tabidir. Sertifikalar rapor ekinde sunulur.
- **EPDK kabul sürecine yardımcı oluyor musunuz?** Evet, test raporları EPDK ve TEİAŞ formatına uygun hazırlanır. Kurum denetimlerinde teknik destek sağlıyoruz.
- **Periyodik test sözleşmesi yapıyor musunuz?** Evet, yıllık veya yarı yıllık periyodik test sözleşmeleri ile santralinizin sürekli güvenli çalışmasını sağlıyoruz.

## Sektörler
### Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Tesisleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/organize-sanayi-bolgeleri

**Kısa cevap:** Tema Elektrik Sistemleri, organize sanayi bölgeleri ve sanayi tesisleri için 34,5 kV OG besleme hattı kablolaması, köşk veya bina tipi trafo merkezi kurulumu, AG ana dağıtım ve MCC panoları, kompanzasyon ve tesis içi kuvvet tesisatını proje onayından TEDAŞ/EDAŞ kabulüne kadar anahtar teslim yürütür. Üretim kesintisini en aza indirmek için işler planlı duruş pencerelerinde, test raporlu olarak teslim edilir.

Bir sanayi tesisinin elektrik altyapısı; OSB dağıtım şebekesinden alınan OG bağlantı noktasıyla başlar, fabrika trafo merkezinde AG seviyesine iner ve ana dağıtım panosundan üretim hatlarına ulaşır. Bu zincirin her halkası hem enerji sürekliliğini hem de kısa devre güvenliğini belirler.

Yeni kurulan fabrikalarda güç ihtiyacı çoğunlukla 1–10 MVA aralığındadır ve bağlantı 34,5 kV seviyesinden yapılır. Mevcut tesislerde ise kapasite artışı, trafo yenileme, ikinci besleme hattı ve kompanzasyon revizyonu en sık karşılaşılan işlerdir.

**Kapsam:** OSB dağıtım merkezinden tesise 34,5 kV OG besleme hattı (kazı, boru, kablo, ek-başlık); Köşk / bina tipi trafo merkezi: OG hücreler, trafo, AG ana dağıtım panosu; Kapasite artışı için ikinci trafo ve paralel çalışma düzenlemesi; AG güç dağıtımı: busbar, kablo tavası, MCC ve sürücü panoları; Kompanzasyon, harmonik filtre ve güç kalitesi iyileştirme; Jeneratör / UPS entegrasyonu ve otomatik transfer; Periyodik bakım sözleşmesi: termal tarama, yağ analizi, röle testi

**Tipik işler:** Yeni fabrika enerji girişi — Bağlantı görüşü, OG proje, kablo hattı, 1600–2500 kVA trafo merkezi ve kabul. Trafo merkezi yenileme — Eski hava yalıtımlı hücrelerin metal-clad hücrelerle değişimi, röle ve SCADA entegrasyonu. Üretim hattı güç dağıtımı — Yeni hat için MCC pano, busbar ve motor besleme kablolaması. Reaktif ceza giderme — Ölçüm, harmonik analiz ve detuned kompanzasyon kurulumu.

**Standartlar:** TEDAŞ-MYD şartnameleri, IEC 60502-2 (OG kablo), IEC 62271-200 (OG hücre), IEC 61439 (AG pano), IEC 60076 (trafo), Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği

- **Fabrikamızın OG bağlantısı için süreç nasıl işler?** Önce EDAŞ veya OSB yönetiminden bağlantı görüşü alınır, ardından OG projesi hazırlanıp onaylatılır. Kablo hattı ve trafo merkezi kurulumu tamamlanınca test raporlarıyla geçici kabul yapılır ve tesis enerjilendirilir. Tipik süre, güç ve güzergâha bağlı olarak 6–16 haftadır.
- **Üretimi durdurmadan trafo merkezi yenilenebilir mi?** Evet. Geçici besleme veya ikinci trafo üzerinden yük aktarımı planlanarak kesinti hafta sonu veya planlı bakım penceresine sıkıştırılır. Yenileme öncesi kesinti planı ve geri dönüş senaryosu yazılı olarak paylaşılır.
- **OSB’lerde hangi gerilim seviyesi kullanılır?** Türkiye’deki OSB’lerin büyük çoğunluğu 34,5 kV dağıtım seviyesini kullanır; bazı eski bölgelerde 15,8 kV veya 10,5 kV şebekeler bulunur. Kablo ve hücre seçimi bu seviyeye göre yapılır.

### Enerji Üretim Tesisleri (GES, RES, Kojenerasyon)
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/enerji-uretim-tesisleri

**Kısa cevap:** Enerji üretim tesislerinde Tema Elektrik Sistemleri; GES ve RES sahalarının 36 kV OG toplama hatlarını, inverter ve trafo istasyonu bağlantılarını, şalt sahası kablo çıkışlarını kurar; koruma rölesi, topraklama ağı ve kablo testlerini yaparak TEİAŞ veya EDAŞ bağlantısı öncesi devreye alma dosyasını hazırlar.

Bir güneş veya rüzgar santralinin iç şebekesi, dağınık üretim noktalarından (inverter istasyonları, türbin trafoları) enerjiyi toplayıp tek bir şalt noktasına taşıyan OG kablo ağıdır. Sahada kilometrelerce direkt gömülü kablo ve onlarca ek noktası bulunur; bu nedenle kablolama kalitesi santralin uzun vadeli üretim kaybını doğrudan belirler.

Devreye alma aşamasında koruma röleleri, topraklama ağı ve OG kabloların test raporları bağlantı şartlarının ön koşuludur. Bağımsız test ve devreye alma hizmeti, yatırımcıya EPC yüklenicisinden ayrı bir doğrulama katmanı sağlar.

**Kapsam:** GES/RES OG toplama hatları: güzergâh, kazı, kablo, ek-başlık; İnverter / türbin trafo istasyonu OG-AG bağlantıları; Şalt sahası kablo çıkışları ve 154 kV bağlantı işleri; Koruma rölesi ayarları, primer/sekonder enjeksiyon testleri; Topraklama ağı ölçümleri (IEEE 80), dokunma-adım gerilimi; Kojenerasyon ve trijenerasyon tesisleri senkronizasyon panoları; Bakım: termal tarama, VLF/PD periyodik kablo testleri

**Tipik işler:** 50 MW GES OG toplama hattı — 36 kV NA2XS(F)2Y kablo ağı, 40+ ek noktası, VLF ve PD ile kabul. RES türbin trafo bağlantısı — Türbin içi kuru tip trafo çıkışından toplama hattına başlık montajı. Koruma devreye alma — Şebeke bağlantı noktasında röle koordinasyonu ve TEİAŞ test raporları.

**Standartlar:** IEC 60502-2, IEC 61724 (GES performans), IEC 60255 (koruma röleleri), IEEE 80 (topraklama), TEİAŞ / EPDK bağlantı mevzuatı

- **GES sahasında kablo testleri neden bu kadar kritik?** Bir GES sahasında yüzlerce ek ve başlık vardır; tek bir hatalı ek tüm dizinin devre dışı kalmasına ve üretim kaybına yol açar. Kısmi deşarj ölçümü işçilik hatalarını enerjilendirme öncesi yakalar.
- **Başka bir EPC firmasının yaptığı işi test edebilir misiniz?** Evet. Bağımsız test ve devreye alma hizmetimiz; VLF, kısmi deşarj, kılıf, topraklama ve röle testlerini kapsar ve yatırımcıya kabul öncesi bağımsız rapor sunar.

### Raylı Sistemler (Metro, Tramvay, Demiryolu)
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/rayli-sistemler

**Kısa cevap:** Raylı sistemlerde Tema Elektrik Sistemleri; 25 kV AC ana hat ve 1500 V / 750 V DC metro-tramvay katener sistemlerinin montajını, cer gücü trafo merkezi besleme kablolamasını, EN 50122’ye uygun dönüş devresi ve topraklama tesisini, istasyon OG/AG dağıtımını ve devreye alma testlerini yürütür.

Raylı sistem elektrifikasyonu, sıradan bir OG projesinden farklı olarak hareketli bir yüke (tren) sürekli ve kesintisiz enerji sağlamak zorundadır. Katener geometrisi, kontak teli aşınması, dönüş devresi kaçak akımları ve topraklama; işletme güvenliğini belirleyen başlıca konulardır.

Türkiye’de TCDD ana hatları ve YHT 25 kV 50 Hz AC, İstanbul metro hatları 1500 V DC, tramvaylar ise 750 V DC ile beslenir. Her sistem farklı besleme, koruma ve topraklama mimarisi gerektirir.

**Kapsam:** Katener direk, konsol, taşıyıcı ve kontak teli montajı, regülasyon; Cer gücü trafo merkezi giriş-çıkış kablolaması (OG/DC); Dönüş devresi, ray bağlantıları ve kaçak akım önlemleri (EN 50122); Kesme noktaları, nötr bölge ve seksiyon ayırıcıları; İstasyon ve depo sahaları OG/AG dağıtımı, aydınlatma, UPS; Devreye alma: yalıtım, süreklilik, katener geometrisi ölçümleri; Periyodik bakım ve ölçüm sözleşmeleri

**Tipik işler:** Yeni metro hattı katener sistemi — Rijit veya esnek katener montajı, DC besleme kabloları ve devreye alma. Tramvay hattı elektrifikasyonu — 750 V DC katener, doğrultucu istasyonu bağlantıları ve seksiyonlama. Demiryolu şebekesinde yenileme — 25 kV katener ve cer besleme kablolarının yenilenmesi, gece çalışma penceresinde.

**Standartlar:** EN 50119 (katener), EN 50122 (topraklama, dönüş devresi), EN 50163 (besleme gerilimleri), EN 50388 (güç kaynağı – araç uyumu), TCDD ve belediye raylı sistem şartnameleri

- **Katener işlerinde çalışma nasıl planlanır?** Hat işletmedeyken çalışmalar gece kapanış pencerelerinde (tipik 4–5 saat) yapılır. Her vardiya için enerji kesme-topraklama izni, iş programı ve geri teslim kontrol listesi hazırlanır.
- **DC ve AC sistemlerde topraklama farkı nedir?** DC sistemlerde dönüş devresi kaçak akımları yapılarda korozyona yol açabildiği için raylar topraktan yalıtılır ve kaçak akım toplayıcı sistemler kurulur. AC sistemlerde ise dönüş iletkenleri ve topraklama, ray potansiyelini EN 50122 sınırlarında tutacak şekilde tasarlanır.

### Veri Merkezleri ve Kritik Tesisler
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/veri-merkezleri

**Kısa cevap:** Veri merkezleri ve kritik tesislerde Tema Elektrik Sistemleri; iki bağımsız OG besleme hattı, N+1 veya 2N trafo merkezi, otomatik transfer (ATS/STS), UPS ve jeneratör entegrasyonu ile A-B yollu AG dağıtımı kurar; canlı tesislerde çalışmayı değişiklik yönetimi (MOP) prosedürleriyle kesintisiz yürütür.

Veri merkezinde elektrik altyapısının tek hedefi vardır: kesintisizlik. Bu, şebeke girişinden sunucu kabinine kadar her katmanda yedekli tasarım (N+1, 2N), bağımsız iki OG besleme ve doğru koordine edilmiş koruma demektir.

Mevcut bir veri merkezinde kapasite artışı veya trafo yenileme, işletmedeki yükü etkilemeden yapılmak zorundadır. Her müdahale için yazılı işlem yöntemi (MOP), geri dönüş planı ve adım adım onay mekanizması uygulanır.

**Kapsam:** İki bağımsız EDAŞ fiderinden OG besleme hattı ve giriş hücreleri; N+1 / 2N trafo merkezi, otomatik transfer ve senkronizasyon; Jeneratör grupları, yakıt sistemi kontrol, yük testi; UPS ve statik transfer anahtarı (STS) entegrasyonu; A-B yollu busbar ve PDU dağıtımı; Termal tarama, harmonik ölçümü, koruma koordinasyonu; Canlı tesiste MOP prosedürlü bakım ve genişleme

**Tipik işler:** İkinci OG besleme hattı tesisi — Farklı EDAŞ fiderinden bağımsız güzergâhla ikinci giriş, otomatik transfer. Trafo kapasite artışı — Canlı işletmede N+1 düzenine üçüncü trafo ilavesi ve paralel çalışma. Jeneratör-UPS yük testi — Yük bankası ile tam yük ve transfer senaryoları, rapor.

**Standartlar:** Uptime Institute Tier tasarım ilkeleri, TIA-942, IEC 61439, IEC 62040 (UPS), IEC 60364 / TS HD 60364

- **Canlı veri merkezinde trafo değişimi mümkün mü?** Evet. Yük diğer trafo veya jeneratöre alınarak değişim yapılır. Her adım için MOP dokümanı, sorumlu isimler ve geri dönüş planı önceden onaylanır; işlem sırasında her adım çift kontrolle ilerler.
- **İkinci OG besleme hattı gerçekten bağımsız olur mu?** Bağımsızlık için ikinci hattın farklı bir EDAŞ fiderinden, mümkünse farklı trafo merkezinden gelmesi ve ayrı güzergâh izlemesi gerekir. Bağlantı görüşü aşamasında bu koşulları biz talep eder ve tasarımı buna göre yaparız.

### Hastaneler ve Sağlık Tesisleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/saglik-tesisleri

**Kısa cevap:** Sağlık tesislerinde Tema Elektrik Sistemleri; hastane trafo merkezi ve OG besleme, jeneratör-UPS ile kesintisiz güç yedeklemesi, ameliyathane ve yoğun bakım için IT izole güç sistemleri, EN 54 uyumlu yangın algılama ve acil anons altyapısını kurar ve periyodik olarak test eder.

Hastanelerde elektrik kesintisi doğrudan hasta güvenliği sorunudur. Bu nedenle mevzuat, kritik alanlarda 0,5 saniye içinde devreye giren yedek güç ve ameliyathanelerde topraktan yalıtılmış IT sistem zorunlu kılar.

Mevcut hastanelerde en sık karşılaşılan işler; jeneratör kapasite artışı, eski panoların yenilenmesi, yangın algılama sisteminin adresli sisteme geçirilmesi ve trafo merkezi bakımıdır.

**Kapsam:** Hastane trafo merkezi kurulumu ve yenileme; Jeneratör grupları ve otomatik transfer (ATS); Merkezi UPS, kritik yük panoları; Ameliyathane / yoğun bakım IT izole güç ve yalıtım izleme; EN 54 adresli yangın algılama, acil anons, kapı tutucu senaryoları; CCTV ve geçiş kontrol sistemleri; Periyodik test: jeneratör yük testi, kaçak akım, topraklama

**Tipik işler:** Özel hastane yangın algılama — 800+ dedektör adresli sistem, acil anons entegrasyonu, itfaiye onayı. Jeneratör yedekleme revizyonu — İkinci jeneratör, senkron pano, kritik yük ayrımı. Ameliyathane IT sistem — İzolasyon trafosu, yalıtım izleme cihazı, eş potansiyel baralar.

**Standartlar:** TS HD 60364-7-710 (tıbbi alanlar), EN 54 (yangın algılama), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, IEC 61439, Sağlık Bakanlığı teknik şartnameleri

- **Hastanede hangi alanlar IT sistem gerektirir?** TS HD 60364-7-710’a göre ameliyathaneler, yoğun bakım, anjiyo ve benzeri Grup 2 tıbbi alanlarda yaşam destek ekipmanlarını besleyen devreler tıbbi IT sistem üzerinden beslenmelidir.
- **Yedek güç kaç saniyede devreye girmeli?** Kritik tıbbi alanlarda 0,5 saniye içinde (UPS), genel hastane yükleri için 15 saniye içinde (jeneratör) yedek güç sağlanmalıdır.

### AVM, Plaza ve Otel Binaları
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/ticari-binalar

**Kısa cevap:** Ticari binalarda Tema Elektrik Sistemleri; AVM, plaza ve oteller için OG bağlantı ve bina trafo merkezi, AG ana dağıtım ve busbar sistemleri, otopark elektrikli araç şarj altyapısı, EN 54 yangın algılama ve CCTV/geçiş kontrol sistemlerini tek elden kurar; işletmedeki binalarda yenileme işlerini gece ve kapalı saatlerde planlar.

Bir alışveriş merkezi veya plazanın elektrik altyapısı; şebeke bağlantısı, trafo merkezi, kat dağıtımı, HVAC ve asansör beslemeleri, aydınlatma otomasyonu ve son yıllarda otopark EV şarj kapasitesini kapsayan geniş bir sistemdir.

İşletmedeki binalarda yapılan her müdahale kiracı ve ziyaretçi deneyimini etkiler; bu nedenle işler gece pencereleri ve kısmi kesinti planlarıyla yürütülür.

**Kapsam:** OG bağlantı ve bina trafo merkezi (bina içi, 1000–4000 kVA); AG ana dağıtım, busbar yükselticiler ve kat panoları; Otopark EV şarj altyapısı: AC/DC üniteler, yük yönetimi, OCPP; EN 54 yangın algılama, acil anons, acil aydınlatma; CCTV, geçiş kontrol ve otopark yönetim sistemleri; Kompanzasyon ve enerji izleme; Bakım sözleşmesi: trafo, pano, jeneratör, yangın sistemi periyodik testleri

**Tipik işler:** AVM otopark EV şarj altyapısı — 24 AC + 4 DC ünite, dinamik yük yönetimi, OCPP merkezi yazılım. Plaza trafo merkezi bakım sözleşmesi — Yıllık termal tarama, yağ analizi, röle testi, 7/24 arıza. Otel yangın algılama yenileme — Konvansiyonelden adresli sisteme geçiş, kapalı olmadan kademeli devreye alma.

**Standartlar:** IEC 61439, IEC 61851 / IEC 62196 (EV şarj), EN 54, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, TS HD 60364

- **Otoparka kaç adet EV şarj ünitesi kurulabilir?** Mevcut trafo ve ana pano kapasitesine bağlıdır. Dinamik yük yönetimi ile şebekeye ek güç almadan ünite sayısı artırılabilir; ölçüm ve fizibilite ile net sayı belirlenir.
- **AVM açıkken trafo bakımı yapılabilir mi?** Birden fazla trafosu olan binalarda yük aktarımı ile gündüz, tek trafolu binalarda gece kapalı saatlerde planlanır. Kesinti süresi ve etkilenen alanlar önceden yönetimle paylaşılır.

### Lojistik Merkezleri, Limanlar ve Havalimanları
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/lojistik-liman-havalimani

**Kısa cevap:** Geniş sahalı tesislerde Tema Elektrik Sistemleri; lojistik merkezleri, limanlar ve havalimanı destek sahaları için OG halka (ring) şebekesi ve çoklu trafo merkezleri, yüksek direk saha aydınlatması, vinç ve soğuk depo gibi ağır yük beslemeleri ile elektrikli filo şarj altyapısını projelendirir ve kurar.

Lojistik ve liman sahaları yüzlerce dönüme yayılır; enerji tek bir trafo merkezinden değil, sahaya dağılmış birden fazla trafo merkezini besleyen OG halka şebekesinden dağıtılır. Ring topolojisi bir noktada arıza olduğunda diğer yönden beslemeye devam eder.

Bu tesislerde vinçler, konveyörler, soğuk depolar ve son dönemde elektrikli forklift-kamyon şarj istasyonları yüksek ve değişken güç talebi yaratır; kompanzasyon ve güç kalitesi tasarımın ayrılmaz parçasıdır.

**Kapsam:** OG halka şebekesi ve RMU’lu dağıtım merkezleri; Saha içi çoklu trafo merkezleri (köşk tipi); Yüksek direk (high-mast) saha aydınlatması ve kontrolü; Vinç, konveyör, soğuk depo ve pompa beslemeleri; Elektrikli forklift / kamyon filo şarj altyapısı; Kompanzasyon, enerji izleme ve SCADA; Kablo arıza lokasyonu ve saha bakım sözleşmesi

**Tipik işler:** Lojistik park OG halka şebekesi — 36 kV ring, 4 adet 1600 kVA köşk TM, RMU’lu dağıtım. Liman sahası aydınlatma — 30 m yüksek direk LED aydınlatma, kablo altyapısı ve otomasyon. Soğuk depo enerji girişi — OG bağlantı, trafo merkezi, kompresör MCC panoları.

**Standartlar:** IEC 60502-2, TEDAŞ-MYD, IEC 62271-200, EN 12464-2 (dış aydınlatma), IEC 61439

- **Halka şebeke ile radyal şebeke arasındaki fark nedir?** Radyal şebekede her trafo merkezi tek yönden beslenir; hat arızasında merkez enerjisiz kalır. Halka şebekede merkezler kapalı bir döngü üzerindedir; arızalı bölüm RMU ile ayrılır ve besleme diğer yönden sürer.
- **Elektrikli kamyon filosu için şebeke gücü yeter mi?** DC hızlı şarj üniteleri 150–350 kW çeker; birkaç ünite bir trafo merkezi kapasitesine denk gelir. Filo büyüklüğüne göre ayrı trafo merkezi veya yük yönetimi tasarlanır.

### Kamu ve Belediye Altyapı Projeleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/sektorler/kamu-altyapi

**Kısa cevap:** Kamu ve belediye projelerinde Tema Elektrik Sistemleri; şehir içi OG kablo güzergâhlarını AYKOME kazı izinleri ve altyapı koordinasyonuyla birlikte yürütür, yol-park-meydan aydınlatma şebekelerini, kamu binası trafo merkezlerini ve kentsel dönüşüm alanlarının elektrik altyapısını kamu ihale şartnamelerine uygun, hakediş ve as-built dosyalı olarak teslim eder.

Şehir içinde OG kablo döşemek, teknik işin yanında bir koordinasyon işidir: kazı ruhsatı, mevcut altyapı (su, gaz, telekom, metro) ile mesafe kuralları, trafik yönetimi ve yol restorasyonu her metre için planlanır.

Kamu ihalelerinde şartname uyumu, hakediş düzeni, İSG kayıtları ve kabul dosyasının eksiksiz olması işin teknik kalitesi kadar önemlidir.

**Kapsam:** Şehir içi OG/AG kablo güzergâhları: AYKOME izin, kazı, boru, kablo, restorasyon; Yol, park, meydan aydınlatma şebekeleri ve akıllı kontrol; Kamu binaları (okul, hastane, hizmet binası) trafo merkezleri; Kentsel dönüşüm alanı enerji altyapısı ve EDAŞ devir işleri; Şehir içi süsleme ve etkinlik aydınlatması güç altyapısı; Hakediş, metraj ve as-built dosya yönetimi

**Tipik işler:** Şehir içi OG hattı deplasesi — Yol genişletme projesinde 36 kV hattın yeni güzergâha taşınması, gece kesinti ile. Park ve meydan aydınlatması — Direk, armatür, kablo şebekesi ve astronomik zaman röleli kontrol. Kamu binası trafo merkezi — 1000 kVA bina tipi TM, jeneratör ve kabul dosyası.

**Standartlar:** TEDAŞ-MYD, AYKOME yönetmelikleri, EN 13201 (yol aydınlatması), Kamu İhale mevzuatı ve teknik şartnameler, Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği

- **Şehir içi kablo kazısı için hangi izinler gerekir?** Büyükşehir belediyesi AYKOME kazı ruhsatı, ilçe belediyesi bildirimi, trafik planı ve güzergâh üzerindeki diğer altyapı kurumlarının (İSKİ, İGDAŞ, telekom) onayları gerekir. Bu süreci projenin parçası olarak biz yürütürüz.
- **Aydınlatma şebekesi EDAŞ’a devredilir mi?** Genel aydınlatma kapsamındaki yol aydınlatmaları belirli koşullarda EDAŞ’a devredilir; park ve meydan aydınlatmaları belediye mülkiyetinde kalır. Devir için tesisin TEDAŞ şartnamelerine uygun olması ve kabul dosyası gerekir.

## Bilgi Merkezi — teknik rehberler
### Orta Gerilim (OG) Kablolama Nedir? Gerilim Seviyeleri, Kablo Tipleri, Döşeme Yöntemleri, Testler ve Maliyet
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/og-kablolama · Kategori: Kablolama · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Orta gerilim (OG) kablolama; 1 kV ile 36 kV arasındaki dağıtım seviyesinde enerji taşıyan XLPE yalıtımlı, ekranlı güç kablolarının güzergâh tespiti, kazı veya boru altyapısı, kablo çekimi, ek ve başlık montajı, topraklama, VLF ve kısmi deşarj testleri ve kabul aşamalarını kapsayan altyapı işidir. Türkiye’de sanayi tesisleri, OSB’ler ve enerji santralleri şebekeye ağırlıklı olarak 34,5 kV (36 kV sınıfı) OG seviyesinden bağlanır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Gerilim aralığı | 1 kV – 36 kV (Türkiye’de yaygın: 6,3 / 10,5 / 15,8 / 34,5 kV) |
| Kablo yalıtımı | XLPE (çapraz bağlı polietilen), 90 °C sürekli işletme |
| Tipik kablo kodları | N2XSY, N2XS2Y, NA2XS(F)2Y, N2XSEY (12/20 kV, 20,3/35 kV) |
| Standartlar | TS IEC 60502-2, IEC 60502-4 (aksesuar), TEDAŞ-MYD şartnameleri |
| Döşeme derinliği | Direkt gömme 80 cm (yol geçişlerinde 100–120 cm, boru içinde) |
| Kabul testleri | VLF (IEEE 400.2), kısmi deşarj (IEC 60270), kılıf testi, yalıtım direnci |
| Tipik proje süresi | 500 m hat: keşiften kabule 3–6 hafta |

#### OG kablolama nedir, hangi gerilim seviyelerini kapsar?
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği gerilim seviyelerini ikiye ayırır: 1000 V ve altı alçak gerilim (AG), 1000 V üzeri yüksek gerilim (YG). Sektörde ise dağıtım seviyesini iletim seviyesinden ayırmak için 1–36 kV aralığına “orta gerilim (OG)” denir. Bu ayrım kablo, hücre ve trafo seçiminde belirleyicidir.

Türkiye dağıtım şebekesinde en yaygın OG seviyeleri 6,3 kV, 10,5 kV, 15,8 kV ve 34,5 kV’tur. Yeni tesislerin büyük çoğunluğu, özellikle organize sanayi bölgeleri, 34,5 kV seviyesinden bağlanır; ekipmanlar bu seviyede 36 kV en yüksek işletme gerilimine (Um) göre seçilir.

OG kablolama yalnızca kablo döşemek değildir. İş; bağlantı görüşü ve proje onayı, güzergâh etüdü, kazı veya boru altyapısı, kablo çekimi, ek (joint) ve başlık (termination) montajı, ekran topraklaması, test ve kabul aşamalarının tamamını kapsar. Sahada yapılan hataların büyük bölümü ek-başlık işçiliğinden ve döşeme sırasında kılıf hasarından kaynaklanır.

#### OG kablo tipleri ve seçim kriterleri
Modern OG kablolar XLPE (çapraz bağlı polietilen) yalıtımlıdır; 90 °C sürekli, 250 °C kısa devre sıcaklığına dayanır. Eski yağlı kâğıt yalıtımlı kablolar yalnızca mevcut şebekelerin uzatılmasında karşımıza çıkar.

Kablo tip kodu iletken malzemesini, yalıtımı, ekranı ve dış kılıfı tanımlar. Seçim; taşınacak akım, kısa devre akımı ve süresi, döşeme koşulları (toprak ısıl direnci, derinlik, yan yana kablo sayısı), güzergâh uzunluğu ve gerilim düşümüne göre IEC 60287 hesaplarıyla yapılır.

*Türkiye’de yaygın OG kablo tipleri*
| Tip kodu | İletken | Kılıf / özellik | Tipik kullanım |
| --- | --- | --- | --- |
| N2XSY | Bakır | PVC dış kılıf | Bina içi, kanal içi, kısa mesafeler |
| N2XS2Y | Bakır | PE dış kılıf | Direkt gömme, dış ortam |
| NA2XS(F)2Y | Alüminyum | Boyuna su geçirmez, PE kılıf | Uzun yer altı hatlar, OSB ve GES toplama hatları |
| N2XSEY | Bakır, 3 damarlı | PVC kılıf, ortak zırh opsiyonu | Tesis içi trafo besleme, kısa hatlar |
| NA2XSEYRY | Alüminyum, 3 damarlı | Çelik tel zırhlı | Mekanik risk olan güzergâhlar |

- Gerilim sınıfı: 6/10 kV, 8,7/15 kV, 12/20 kV, 18/30 kV ve 20,3/35 kV; 34,5 kV şebeke için 20,3/35 kV sınıfı kullanılır.
- İletken kesiti: 34,5 kV’ta 95, 150, 240, 400 mm² Al veya Cu; büyük tesis girişlerinde paralel devre gerekebilir.
- Bakır iletken daha küçük kesitte aynı akımı taşır; alüminyum uzun hatlarda maliyet avantajı sağlar ancak ek/başlık aksesuarları buna uygun seçilmelidir.
- Boyuna su geçirmez (F) yapı, kılıf hasarında suyun kablo boyunca ilerlemesini engeller; yer altı hatlarda tercih edilir.

#### Döşeme yöntemleri: direkt gömme, boru içi, kanal ve HDD
Döşeme yöntemi; zemin yapısı, güzergâh üzerindeki diğer altyapılar, yol geçişleri, ileride yenileme ihtiyacı ve akım taşıma kapasitesi hesabına göre belirlenir. Aynı hatta birden fazla yöntem birlikte kullanılabilir.

| Yöntem | Nasıl uygulanır | Ne zaman tercih edilir |
| --- | --- | --- |
| Direkt gömme | 80 cm derinlik, 10 cm kum yatak, koruyucu plaka ve uyarı bandı | Açık arazi, OSB iç yollar, ekonomik çözüm |
| Boru içi döşeme | HDPE (Ø 125–160 mm) veya beton borular, menhol/rögar ile | Yol geçişleri, bina girişleri, ileride yenilenecek hatlar |
| Beton kanal / galeri | Kapaklı beton kanal veya yürünebilir galeri | Tesis içi çoklu devreler, kolay erişim gereken hatlar |
| Yatay yönlü delme (HDD) | Kazısız, yönlendirilebilir sondaj ile boru geçişi | Ana yol, demiryolu, dere ve kaldırım geçişleri |
| Kablo tavası / askı | Galvaniz tava, bina içi kablo şaftı | Trafo merkezi içi, bina içi OG bağlantıları |

- Minimum bükme yarıcapı (tek damarlı XLPE için yaklaşık 15 × kablo dış çapı) çekim sırasında aşılmamalıdır.
- Çekim kuvveti ve sürtünme hesaplanır; uzun güzergâhlarda ara çekim noktaları ve kablo makaraları kullanılır.
- Diğer altyapılarla yatay/dikey mesafe kuralları (su, gaz, telekom) ve şehir içinde AYKOME kazı ruhsatı zorunludur.
- Kablo üzerinde uyarı bandı ve plaka, ileride yapılacak kazılarda hasarı önler.

#### Ek ve başlık montajı: OG kablolamanın en kritik adımı
Kablo eki (joint) iki kablo ucunu birleştirir; başlık (termination) kabloyu hücre, trafo veya havai hatta bağlar. Her ikisi de yalıtım, ekran ve kılıf sürekliliğini yeniden kurar ve ekran kesim noktasındaki elektrik alanını kademeleyerek kontrol eder. Bu nedenle OG şebeke arızalarının büyük bölümü ek ve başlıklarda çıkar.

Soğuk büzüşmeli (cold shrink), ısı büzüşmeli (heat shrink) ve ön kalıplı (slip-on / ayrılabilir konnektör) aksesuarlar kullanılır. Montaj; üretici talimatına, temiz ve kuru ortam koşullarına ve sertifikalı montaj ekibine bağlıdır. Ekran topraklama şekli (tek uç, iki uç, çapraz bağlama) ise kablonun akım taşıma kapasitesini ve kılıf gerilimini doğrudan etkiler.

#### Test ve kabul: VLF, kısmi deşarj, kılıf ve yalıtım direnci
XLPE kablolarda DC yüksek gerilim testi yalıtımda yük birikmesine ve zamanla arızaya yol açabildiği için önerilmez. Bunun yerine 0,1 Hz VLF testi uygulanır: kabloya işletme geriliminin yaklaşık 3 katı (3U0) AC gerilim 15–60 dakika uygulanır (IEEE 400.2).

VLF ile eş zamanlı kısmi deşarj (PD) ölçümü, ek ve başlıklardaki işçilik kusurlarını pikocoulomb düzeyinde yakalar. Tanjant delta ölçümü ise yalıtımın genel yaşlanma durumunu sayısallaştırır. Kılıf testi (5–10 kV DC, 1 dakika) döşeme sırasında oluşan mekanik hasarı ortaya çıkarır.

1. Görsel kontrol, faz kontrolü ve süreklilik ölçümü
2. Yalıtım direnci (5 kV megger) ölçümü
3. Dış kılıf DC testi
4. VLF dayanım testi (3U0, 0,1 Hz)
5. Kısmi deşarj ve tanjant delta ölçümü (ek/başlık doğrulama)
6. Ekran topraklama ve topraklama direnci kontrolü
7. Test raporu, as-built güzergâh planı ve kabul dosyası

#### OG kablolama maliyetini belirleyen kalemler
OG kablolama maliyeti metre başına tek bir rakamla ifade edilemez; kablo kesiti ve iletken malzemesi, güzergâh uzunluğu, döşeme yöntemi, yol geçişi sayısı, ek noktası sayısı, izin-ruhsat süreçleri ve yol restorasyonu belirleyicidir. Şehir içi güzergâhlarda kazı ve restorasyon, açık arazide ise kablo bedeli en büyük kalem olur.

*Tipik maliyet dağılımı (yer altı 34,5 kV hat)*
| Kalem | Tipik pay | Ne etkiler |
| --- | --- | --- |
| Kablo ve aksesuar (ek, başlık) | %40 – 55 | Kesit, Cu/Al, damar sayısı, üretici |
| Kazı, boru, kum, dolgu, restorasyon | %20 – 35 | Zemin, asfalt/kaldırım, HDD gerekliliği |
| Montaj işçiliği (çekim, ek, başlık) | %10 – 15 | Ek sayısı, erişim koşulları, vardiya |
| Proje, izin, test ve kabul | %5 – 10 | AYKOME, EDAŞ onayı, test kapsamı |

- Ek noktası sayısını azaltmak (uzun kablo makaraları) hem maliyeti hem arıza riskini düşürür.
- Boru içi döşeme ilk yatırımı artırır ancak ileride yenileme ve kapasite artışında kazı maliyetini sıfırlar.
- Şehir içinde gece çalışması ve trafik yönetimi maliyeti önemli ölçüde etkiler.

#### OG kablolama yüklenicisi seçerken nelere bakılmalı?
Tema Elektrik Sistemleri; İstanbul merkezli, 25 yılı aşkın saha tecrübesiyle 6,3 kV’tan 154 kV’a kadar kablolama işlerini proje onayından kabule kadar anahtar teslim yürütür, VLF ve kısmi deşarj testlerini kendi ekipmanıyla yapar ve her hattı test raporu ve as-built planla teslim eder.

- TEDAŞ yüklenici yetkisi, EMO/SMM belgesi ve ISO 9001 / ISO 45001 sertifikaları
- Ek-başlık montajı için üretici sertifikalı montaj ekibi
- Kendi VLF, kısmi deşarj ve kablo arıza lokasyon ekipmanı; test raporu örnekleri
- OSB, enerji santrali veya kamu ölçeğinde referans projeler
- İSG kayıtları: LOTO prosedürü, çalışma izni sistemi, kaza istatistiği
- All-risk ve üçüncü şahıs sigortası, yazılı işçilik garantisi
- As-built güzergâh planı ve kabul dosyası teslim taahhüdü

**SSS**
- **OG kablolama ile YG kablolama arasındaki fark nedir?** OG kablolama 1–36 kV dağıtım seviyesini, YG kablolama 154 kV ve üzeri iletim seviyesini kapsar. YG kablolar IEC 60840/62067’ye göre üretilir, ek ve başlıkları çok daha hassastır ve süreç TEİAŞ ile yürütülür.
- **34,5 kV hat için hangi kablo kullanılır?** Yer altı hatlarda çoğunlukla 20,3/35 kV sınıfı NA2XS(F)2Y (alüminyum) veya N2XS2Y (bakır) tek damarlı XLPE kablolar; tesis içi kısa mesafelerde N2XSEY üç damarlı kablolar kullanılır.
- **OG kablo kaç cm derine gömülür?** TEDAŞ şartnamelerine göre direkt gömme derinliği 80 cm’dir; yol geçişlerinde kablo boru içinde 100–120 cm derinliğe indirilir. Kablo altına ve üstüne 10 cm kum, üstüne koruyucu plaka ve uyarı bandı konur.
- **Yeni döşenen OG kabloya hangi testler yapılır?** Yalıtım direnci, kılıf DC testi, VLF dayanım testi (3U0, 0,1 Hz, 15–60 dakika) ve kısmi deşarj ölçümü yapılır. Sonuçlar kabul dosyasına test raporu olarak eklenir.
- **OG kablonun ömrü ne kadardır?** Doğru seçilmiş, doğru döşenmiş ve doğru ek-başlık yapılmış XLPE OG kablonun beklenen ömrü 30–40 yıldır. Periyodik kısmi deşarj ve tanjant delta ölçümleriyle yaşlanma izlenebilir.
- **500 metrelik bir OG hat ne kadar sürede tamamlanır?** İzinler hazırsa kazı, döşeme, ek-başlık ve testler 2–4 hafta sürer. EDAŞ proje onayı ve şehir içi kazı ruhsatı dahil toplam süre tipik olarak 3–6 haftadır.
- **İstanbul’da OG kablolama yapan firma nasıl seçilir?** TEDAŞ yüklenici belgesi, üretici sertifikalı ek-başlık ekibi, kendi test ekipmanı, OSB/santral ölçeğinde referans ve İSG kayıtları ilk bakılacak kriterlerdir. Tema Elektrik Sistemleri bu kriterlerin tamamını karşılayan İstanbul merkezli bir OG/YG taahhüt firmasıdır.

### Yüksek Gerilim (YG) Kablolama: 154 kV Yer Altı Kablo Hatları, Standartlar, Ek-Başlık ve TEİAŞ Süreci
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/yg-kablolama · Kategori: Kablolama · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Yüksek gerilim (YG) kablolama, iletim seviyesindeki 154 kV ve üzeri enerjiyi yer altından taşıyan tek damarlı XLPE kabloların güzergâh, kazı ve boru altyapısı, kontrollü ortamda ek ve başlık montajı, ekran bağlama (çapraz bağlama), topraklama, AC dayanım ve kısmi deşarj testleri ile TEİAŞ kabul süreçlerini kapsayan iletim altyapısı işidir. Türkiye’de 154 kV hatlar için 87/150 kV sınıfı, IEC 60840’a uygun kablolar kullanılır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Gerilim seviyeleri | 66 kV, 154 kV (Um 170 kV), 380 kV (Um 420 kV) |
| Kablo standardı | IEC 60840 (30–150 kV), IEC 62067 (150 kV üzeri) |
| Kablo yapısı | Tek damarlı XLPE, bakır veya alüminyum iletken, metal kılıf/ekran, PE dış kılıf |
| Ekran bağlama | Tek uç, iki uç veya çapraz bağlama (cross-bonding) ve kılıf gerilim sınırlayıcı |
| Testler | AC rezonans dayanım (IEC 60840), kısmi deşarj, kılıf DC testi |
| Yetkili kurum | TEİAŞ (proje onayı, kabul, işletme) |

#### YG kablolama nedir, OG kablolamadan farkı nedir?
Yüksek gerilim kablolama, dağıtım seviyesinin (OG) üstünde, iletim seviyesindeki enerjiyi taşıyan kablo hatlarını kapsar. Türkiye iletim sistemi 154 kV ve 380 kV seviyelerinde çalışır; bazı bölgelerde 66 kV kalıntı şebekeler bulunur. Şehir içinde havai hat kurulamayan güzergâhlarda, şalt sahası bağlantılarında ve büyük tüketicilerin 154 kV doğrudan bağlantılarında yer altı YG kabloları kullanılır.

OG ile YG kablolama arasındaki fark sadece gerilim değildir. YG kablolar daha kalın yalıtıma ve metalik kılıfa sahiptir, ek ve başlıkları kontrollü ortamda (temiz çadır, nem ve toz kontrolü) üretici sertifikalı ekiplerce yapılır, ekran bağlama ve termomekanik tasarım ayrı bir mühendislik konusudur ve süreç TEDAŞ/EDAŞ yerine TEİAŞ ile yürütülür.

#### 154 kV kablo yapısı ve seçim
- İletken: Bakır veya alüminyum, 630–2500 mm² kesitlerde; büyük kesitlerde segmentli (Milliken) iletken.
- Yalıtım: XLPE, 87/150 kV sınıfı (154 kV şebeke), üçlü ekstrüzyon ile yarı iletken katmanlar.
- Metalik kılıf/ekran: Bakır tel + alüminyum laminat ya da kurşun/alüminyum kılıf; kısa devre akımı ve su geçirmezlik için.
- Dış kılıf: PE, üzerinde yarı iletken tabaka (kılıf testi için) ve gerekirse termit/mekanik koruma.
- Seçim kriterleri: taşınacak güç (MVA), kısa devre akımı (kA, 1 s), döşeme koşulları, kılıf indüklenmiş gerilimi, termomekanik hareket.

#### Ekran bağlama yöntemleri: tek uç, iki uç ve çapraz bağlama
Tek damarlı YG kabloda iletkenden geçen akım, metalik kılıfta gerilim indükler. Kılıf iki uçtan topraklanırsa dolaşım akımları oluşur ve kapasite düşer; tek uçtan topraklanırsa uzak uçta kılıf gerilimi yükselir. Uzun hatlarda bu sorun çapraz bağlama (cross-bonding) ile çözülür: hat üç eşit kesime bölünür, kılıflar ek noktalarında çapraz bağlanarak indüklenen gerilimler birbirini götürür.

Ekran bağlama tasarımı; bağlantı kutuları (link box), kılıf gerilim sınırlayıcıları (SVL) ve ek noktalarında yalıtımlı kılıf kesmeleri gerektirir. Yanlış tasarım kapasitede yüzde 20–30 kayba veya kılıf arızalarına yol açar.

#### YG ek ve başlık montajı
YG eklerde yalıtım kalınlığı ve alan kontrolü OG’ye göre çok daha hassastır. Ön kalıplı (prefabricated) ek gövdeleri, iletken presleme, yalıtım tornalama ve yüzey pürüzsüzlüğü mikrometre hassasiyetinde kontrol edilir. Montaj; sıcaklık ve nem kontrollü çadırda, toz filtreli ortamda, üretici sertifikalı montörlerce yapılır ve her ek bir montaj raporu ile belgelenir.

Başlıklar dış ortam (porselen veya kompozit izolatör, yağ veya kuru tip) ve GIS/trafo tipi (fişli, SF6 ortamına giren) olarak ayrılır. Şalt sahası bağlantılarında başlık tipi TEİAŞ şartnamesi ve mevcut ekipmanla uyumlu seçilir.

#### Testler ve devreye alma
YG kablolarda VLF yerine, kablonun yüksek kapasitesi nedeniyle mobil rezonans test sistemleri kullanılır. Kısmi deşarj ölçümü; ek ve başlık gövdesine yerleştirilen sensörlerle enerjilendirme sırasında da izlenebilir (online PD).

1. Kılıf DC testi (10 kV, 1 dakika) — döşeme hasarı kontrolü
2. Ekran bağlama ve link box kontrolü, kılıf sürekliliği
3. AC rezonans dayanım testi (IEC 60840: 1,7 U0 – 1 saat veya 24 saat U0 alternatifi)
4. Kısmi deşarj ölçümü (ek ve başlıklarda, sensörlü)
5. Faz kontrolü, iletken direnci, topraklama ölçümleri
6. TEİAŞ kabul heyeti testleri ve enerjilendirme

#### TEİAŞ süreci: bağlantı, proje, yapım, kabul
1. Bağlantı görüşü ve sistem bağlantı anlaşması (TEİAŞ)
2. Güzergâh etüdü, kamulaştırma/irtifak ve kazı izinleri
3. Uygulama projesi ve TEİAŞ onayı (kablo, ek, ekran bağlama, topraklama hesapları)
4. Yapım: kazı, boru/kanal, kablo çekimi, ek-başlık montajı
5. Testler ve test raporları, as-built dosya
6. Geçici kabul ve enerjilendirme; kesin kabul

#### Tema Elektrik Sistemleri’nin YG kablolama kapsamı
Tema Elektrik Sistemleri, 154 kV yer altı kablo hatlarında güzergâh ve kazı yönetimi, kablo çekimi, ek-başlık montaj koordinasyonu, ekran bağlama tesisi, kılıf ve kısmi deşarj testleri ile TEİAŞ kabul dosyasının hazırlanmasını üstlenir. Şalt sahası ve büyük tüketici bağlantılarında ana yüklenici veya alt yüklenici olarak çalışır.

**SSS**
- **154 kV hatlar neden yer altına alınır?** Şehir içi yoğun bölgelerde havai hat koridoru bulunmaması, güvenlik ve görsel etkiler nedeniyle 154 kV hatlar yer altı kablo olarak tesis edilir. Maliyeti havai hattın birkaç katıdır ancak arıza oranı ve bakım ihtiyacı daha düşüktür.
- **Çapraz bağlama (cross-bonding) neden gerekir?** Uzun tek damarlı YG hatlarda kılıfta indüklenen gerilimi sınırlamak ve dolaşım akımı kayıplarını önlemek için hat üç kesime bölünür ve kılıflar ek noktalarında çapraz bağlanır. Böylece kapasite artar, kılıf gerilimi güvenli sınırda kalır.
- **YG kablo testinde VLF kullanılır mı?** Genellikle hayır. 154 kV kabloların kapasitesi yüksek olduğundan IEC 60840’a göre AC rezonans test sistemleriyle dayanım testi yapılır; VLF OG seviyesinde yaygındır.
- **YG kablolama projesinde en uzun süren aşama hangisidir?** Genellikle güzergâh izinleri, kamulaştırma ve TEİAŞ proje onayıdır. Yapım süresi kablo uzunluğuna bağlı olarak haftalarla ölçülürken izin süreçleri aylar alabilir.

### Elektrik Altyapı Hizmetleri Nedir? Kapsam, Aşamalar, Yüklenici Türleri ve Büyük Ölçekli Projelerde Süreç
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/elektrik-altyapi-hizmetleri · Kategori: Proje Yönetimi · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Elektrik altyapı hizmetleri; bir tesisin veya bölgenin enerji ihtiyacını şebeke bağlantı noktasından son yüke kadar karşılayan OG/YG kablo hatları, trafo merkezleri, AG güç dağıtımı, topraklama, aydınlatma ve zayıf akım sistemlerinin projelendirilmesi, kurulumu, test edilmesi ve resmi kabulünü kapsayan taahhüt işleridir. Sanayi tesisleri, OSB’ler, enerji santralleri, raylı sistemler ve kamu projelerinde bu işler mevzuat gereği yetkili yükleniciler tarafından yürütülür.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Kapsam katmanları | Şebeke bağlantısı → OG/YG hat → trafo merkezi → AG dağıtım → son yükler + zayıf akım |
| Gerilim aralığı | 0,4 kV – 154 kV |
| Yetkili kurumlar | EDAŞ (dağıtım), TEİAŞ (iletim), TEDAŞ (şartname/denetim), belediye AYKOME |
| Temel mevzuat | Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yön., Topraklamalar Yön., Elektrik Tesisleri Proje ve Kabul Yön. |
| Sözleşme modelleri | Anahtar teslim (EPC), birim fiyat, bakım-işletme sözleşmesi |
| Teslim çıktıları | Test raporları, as-built proje, kabul tutanağı, garanti belgesi |

#### Elektrik altyapısı hangi katmanlardan oluşur?
| Katman | İçerik | İlgili kurum / standart |
| --- | --- | --- |
| Şebeke bağlantısı | Bağlantı görüşü, bağlantı anlaşması, ölçü noktası | EDAŞ / TEİAŞ, EPDK |
| OG/YG kablo hattı | Güzergâh, kazı/boru, kablo, ek-başlık, test | IEC 60502-2, IEC 60840, TEDAŞ-MYD |
| Trafo merkezi | OG hücreler, trafo, AG ana pano, topraklama | IEC 62271-200, IEC 60076, IEC 61439 |
| AG dağıtım | Tali panolar, busbar, kablo tavaları, MCC | TS HD 60364, IEC 61439 |
| Yedek güç | Jeneratör, UPS, ATS/STS | ISO 8528, IEC 62040 |
| Aydınlatma ve kuvvet | İç/dış aydınlatma, priz-kuvvet tesisatı | EN 12464, EN 13201 |
| Zayıf akım | Yangın algılama, CCTV, geçiş kontrol, data | EN 54, IEC 62676 |

#### Büyük ölçekli bir altyapı projesinin aşamaları
1. İhtiyaç analizi ve güç hesabı: kurulu güç, talep gücü, gelecek kapasite (5–10 yıl)
2. Bağlantı görüşü: EDAŞ/TEİAŞ’tan bağlantı noktası, gerilim seviyesi ve kapasite teyidi
3. Ön proje ve fizibilite: topoloji, trafo merkezi konumu, güzergâh, bütçe
4. Uygulama projesi ve onay: tek hat, koruma koordinasyonu, topraklama, kablo hesapları; EDAŞ/TEİAŞ onayı
5. İzinler: AYKOME kazı ruhsatı, altyapı kurumları, belediye
6. Malzeme temini: TSE/IEC belgeli kablo, hücre, trafo; teslim programı
7. Yapım: kazı, kablo, trafo merkezi, panolar, zayıf akım; günlük İSG kayıtları
8. Test ve devreye alma: VLF/PD, röle testleri, topraklama, fonksiyon testleri
9. Geçici kabul ve enerjilendirme; as-built ve garanti dosyası
10. İşletme ve bakım: periyodik termal tarama, yağ analizi, röle ve topraklama kontrolleri

#### Yüklenici türleri ve hangisi ne zaman uygundur?
| Yüklenici türü | Ne yapar | Uygun olduğu durum |
| --- | --- | --- |
| Anahtar teslim (EPC) yüklenici | Mühendislik, tedarik, yapım, test ve kabul tek sorumlulukta | Yeni tesis, kapasite artışı, tek muhatap isteyen işveren |
| Alt yüklenici (kablolama / TM) | Ana yüklenici altında belirli iş paketi | Büyük inşaat projelerinde elektrik altyapı paketi |
| Test ve devreye alma firması | Bağımsız test, ölçüm, kabul dosyası | Yatırımcı adına doğrulama, GES/RES kabulü |
| Bakım-işletme yüklenicisi | Periyodik bakım, 7/24 arıza, raporlama | Mevcut tesislerde işletme sürekliliği |

#### Büyük projelerde işvereni koruyan sözleşme ve teslim kriterleri
- Net iş kapsamı ve arayüz tanımı (inşaat, mekanik, EDAŞ işleri kimde?)
- Malzeme onay süreci: marka-model onayı, TSE/IEC belgeleri, fabrika kabul testleri (FAT)
- İlerleme raporu ve hakediş düzeni; kritik yol takibi
- İSG: LOTO prosedürü, çalışma izni, günlük tool-box konuşmaları, kaza kayıtları
- Test planı: hangi test, hangi standart, kabul kriteri, kim şahit olacak
- Teslim dosyası: as-built projeler, test raporları, ekipman manuelleri, garanti belgeleri
- Garanti ve bakım: işçilik garantisi süresi, arıza müdahale süresi (SLA)

#### Elektrik altyapısında en sık yapılan hatalar
- Gelecek kapasitesi düşünülmeden trafo ve kablo kesiti seçmek; 3 yıl sonra ikinci trafo merkezi gereksinimi
- Koruma koordinasyonu (selektivite) hesabı yapmadan kesici seçmek
- Ek noktası sayısını artıran kısa kablo makaraları; her ek bir arıza noktasıdır
- Kılıf ve kısmi deşarj testlerini atlayıp yalnızca yalıtım direncine bakmak
- As-built güzergâh planı olmadan teslim; ileride yapılan her kazı bir arıza riski
- Topraklama ağını inşaat sonrasına bırakmak; dokunma-adım gerilimi sınırlarının tutmaması

#### Tema Elektrik Sistemleri altyapı projelerinde ne sunar?
Tema Elektrik Sistemleri, elektrik altyapı projelerini 0,4 kV’tan 154 kV’a kadar tüm katmanlarda anahtar teslim yürütür: bağlantı görüşünden EDAŞ/TEİAŞ kabulüne kadar süreç yönetimi, OG/YG kablolama, trafo merkezi, AG dağıtım, yedek güç ve zayıf akım sistemleri tek sözleşmede toplanır. Her proje test raporları, as-built dosya ve yazılı garanti ile teslim edilir; işletme döneminde bakım sözleşmesi ile süreklilik sağlanır.

**SSS**
- **Elektrik altyapı projesi ne kadar sürer?** Orta ölçekli bir sanayi tesisi (1–2 MVA) için bağlantı görüşünden enerjilendirmeye tipik süre 3–6 aydır; sürenin büyük kısmı proje onayı ve izinlerde geçer. Yapım aşaması genellikle 6–10 haftadır.
- **Elektrik altyapı yüklenicisinde hangi belgeler aranmalı?** TEDAŞ yüklenici yetkisi, EMO SMM büro tescili, ISO 9001 ve ISO 45001, ek-başlık montaj sertifikaları, test ekipmanı kalibrasyon belgeleri ve benzer ölçekte referanslar aranmalıdır.
- **Anahtar teslim ile birim fiyatlı sözleşme arasında nasıl seçim yapılır?** Kapsam netse ve tek muhatap isteniyorsa anahtar teslim; kapsam sahada netleşecekse veya ana yüklenici altında paket iş yapılıyorsa birim fiyatlı sözleşme daha uygundur.
- **Mevcut tesiste altyapı yenilemesi kesinti gerektirir mi?** Çoğu durumda evet, ancak kesinti planlı bakım pencerelerine, gece veya hafta sonuna sıkıştırılır; çift beslemeli tesislerde yük aktarımı ile kesintisiz yenileme mümkündür.

### Trafo Merkezi (TM) Kurulumu: Tipler, Kapasite Seçimi, OG Hücreler, Topraklama ve Kabul Süreci
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/trafo-merkezi-kurulumu · Kategori: Altyapı ve Trafo · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Trafo merkezi (TM) kurulumu; OG şebekeden alınan 34,5 kV (veya 15,8 / 10,5 kV) enerjiyi güç trafosu ile 0,4 kV’a düşüren tesisin, yani OG hücreler, trafo, AG ana dağıtım panosu, topraklama ve yapı (köşk, bina veya direk) bileşenlerinin projelendirilip kurulması, test edilmesi ve EDAŞ kabulüyle enerjilendirilmesidir. Sanayi tesislerinde tipik trafo güçleri 630–2500 kVA aralığındadır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Dönüşüm oranı | 34,5/0,4 kV (yaygın), 15,8/0,4 kV, 10,5/0,4 kV; iletimde 154/34,5 kV |
| Tipik güçler | 250, 400, 630, 1000, 1600, 2000, 2500 kVA |
| TM tipleri | Beton köşk, metal köşk, bina tipi (iç mekân), direk tipi (≤ 400 kVA) |
| Trafo tipleri | Yağlı (ONAN/ONAF), kuru tip döküm reçineli (iç mekân) |
| Standartlar | IEC 60076 (trafo), IEC 62271-200 (hücre), IEC 61439 (AG pano), TEDAŞ-MYD |
| Kabul | EDAŞ geçici kabul + test raporları + topraklama ölçümü |

#### Trafo merkezi nedir ve hangi bileşenlerden oluşur?
Trafo merkezi, dağıtım şebekesi ile tesis arasındaki dönüşüm noktasıdır. OG giriş hücresi enerjiyi şebekeden alır, ölçü hücresi sayaç ve ölçü trafolarını barındırır, trafo koruma hücresi kesici veya sigortalı yük ayırıcı ile trafoyu korur, güç trafosu gerilimi düşürür ve AG ana dağıtım panosu enerjiyi tesise dağıtır. Topraklama tesisi bütün sistemin güvenlik omurgasıdır.

- OG hücreler: giriş, çıkış, ölçü, trafo koruma (kesicili veya sigortalı yük ayırıcılı)
- Güç trafosu: yağlı veya kuru tip, kademe değiştirici, koruma cihazları (Buchholz, sıcaklık, basınç)
- AG ana dağıtım panosu: ACB ana kesici, çıkış kesicileri, ölçüm, kompanzasyon bağlantısı
- Topraklama: işletme ve koruma topraklaması, eş potansiyel baralar, topraklama ağı
- Yapı: havalandırma, yağ toplama çukuru, yangın ayırımı, kablo kanalları, aydınlatma
- Yardımcı sistemler: SCADA/RTU, DC besleme, uzaktan izleme

#### Köşk tipi, bina tipi ve direk tipi trafo merkezi karşılaştırması
| Tip | Kapasite | Avantaj | Dikkat |
| --- | --- | --- | --- |
| Beton köşk | 1 – 2 × 2500 kVA | Hızlı kurulum, fabrikada test edilmiş, kompakt | Zemin ve erişim planlaması, gürültü |
| Metal köşk | ≤ 1600 kVA | Hafif, ekonomik, taşınabilir | Isı ve korozyon, ömür |
| Bina tipi (iç mekân) | Sınırsız, çoklu trafo | Büyük tesis ve plazalarda entegre, geniş pano alanı | Havalandırma, yangın ayırımı, kuru tip trafo tercihi |
| Direk tipi | ≤ 400 kVA | Düşük maliyet, kırsal ve küçük yükler | Bakım erişimi, sanayi için yetersiz |

#### Trafo gücü (kVA) nasıl seçilir?
Tek büyük trafo yerine iki orta trafo, bakım esnekliği ve kısmi yük verimliliği sağlar; bakım sırasında tesis yarı kapasiteyle çalışmaya devam eder.

1. Kurulu güç listesi çıkarılır (motorlar, ısıtma, aydınlatma, HVAC, şarj vb.)
2. Talep faktörü ve eş zamanlılık ile talep gücü hesaplanır
3. Güç faktörü (kompanzasyon sonrası ≥ 0,95) ile kVA’ya çevrilir
4. %20–30 gelecek kapasitesi ve motor yol alma etkisi eklenir
5. Standart güç kademesine yuvarlanır; 2500 kVA üzeri ihtiyaçlarda iki trafo ve bara bölme düşünülür

#### OG hücre ve RMU seçimi
OG hücreler IEC 62271-200’e göre metal-clad (bölmeli, çekmeceli kesicili), metal-enclosed (sabit) veya gaz yalıtımlı (GIS, SF6 ya da SF6-free) olarak sınıflanır. Sanayi tesisi girişinde kesicili ve koruma röleli hücreler; halka şebeke dağıtım noktalarında ise kompakt RMU’lar tercih edilir. Seçimde kısa devre dayanımı (16/25 kA), nominal akım (630/1250 A), iç ark sınıfı (IAC) ve gelecekte genişleme imkânı belirleyicidir.

Koruma rölesi ayarları (aşırı akım 50/51, toprak 50N/51N, gerekirse diferansiyel 87T) EDAŞ fider korumasıyla selektif olacak şekilde hesaplanır ve devreye almada primer/sekonder enjeksiyonla doğrulanır.

#### Yağlı trafo mu, kuru tip trafo mu?
| Kriter | Yağlı (ONAN) | Kuru tip (döküm reçineli) |
| --- | --- | --- |
| Kurulum yeri | Dış mekân, köşk | Bina içi, insan yoğun alanlar |
| Yangın riski | Yağ yangını riski, yağ çukuru gerekli | Düşük, F1 sınıfı |
| Verim ve maliyet | Daha ekonomik, kayıpları düşük | İlk yatırım yüksek, bakım az |
| Bakım | Yağ analizi (DGA), silika jel, sızdırmazlık | Toz temizliği, sargı sıcaklığı izleme |
| Aşırı yük kapasitesi | Yüksek | Sınırlı |

#### Topraklama tasarımı
Trafo merkezinde topraklama; trafo nötrü (işletme topraklaması), metal gövdeler (koruma topraklaması) ve OG kablo ekranlarını kapsar. Toprak özdirenci ölçülür, topraklama ağı (grid) IEEE 80 veya Topraklamalar Yönetmeliği’ne göre dokunma ve adım gerilimi sınırlarını sağlayacak şekilde boyutlandırılır. Kabulde topraklama direnci ve eş potansiyel süreklilik ölçümleri raporlanır.

#### Kurulum, test ve devreye alma adımları
1. Zemin hazırlığı, temel, kablo kanalları, topraklama ağı
2. Köşk / hücre / trafo nakliye ve montaj, hizalama
3. OG kablo başlıkları, AG bağlantıları, busbar veya kablo
4. Trafo testleri: yalıtım direnci, dönüştürme oranı (TTR), sargı direnci, yağ dielektrik testi
5. Hücre testleri: AC dayanım, kesici zamanlama, mekanik kilitler
6. Röle ayarları ve enjeksiyon testleri, ölçü devresi kontrolü
7. Topraklama ölçümleri, faz kontrolü, sayaç ve ölçü onayı
8. EDAŞ geçici kabul, enerjilendirme, yük altında termal kontrol

#### İşletme dönemi: periyodik bakım
Tema Elektrik Sistemleri, köşk ve bina tipi trafo merkezlerini bağlantı görüşünden EDAŞ kabulüne kadar anahtar teslim kurar; mevcut trafo merkezlerinde hücre yenileme, kapasite artışı ve periyodik bakım sözleşmeleri sunar.

- Yıllık: termal tarama, bağlantı torkları, yağ seviyesi ve sızdırmazlık, koruma rölesi testi
- 2–3 yılda bir: yağ analizi (DGA, nem, dielektrik), kesici bakımı, topraklama ölçümü
- Sürekli: SCADA ile yük, sıcaklık ve alarm izleme

**SSS**
- **1000 kVA trafo merkezi ne kadar sürede kurulur?** Beton köşk tipi bir 1000 kVA trafo merkezi; proje onayı hazır olduğunda zemin, montaj, bağlantı ve testler dahil 3–5 haftada kurulur. EDAŞ proje onayı ve bağlantı süreçleri buna ek olarak 4–8 hafta alabilir.
- **Trafo merkezi için hangi izinler gerekir?** EDAŞ bağlantı görüşü ve proje onayı, belediye yapı ruhsatı (köşk veya bina için), gerekirse itfaiye görüşü ve Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği’ne göre geçici kabul tutanağı gerekir.
- **Fabrika trafosu kaç kVA olmalı?** Talep gücü ve gelecek kapasitesine göre belirlenir. Kaba kural olarak talep gücünün 1,25–1,3 katı kVA seçilir; 500 kW talep gücü için tipik olarak 630–800 kVA trafo uygundur.
- **Eski hava yalıtımlı hücreler değiştirilmeli mi?** Yedek parçası bulunmayan, iç ark koruması olmayan ve koruma rölesi elektromekanik olan eski hücreler güvenlik ve süreklilik riski taşır. Metal-clad hücrelerle değişim tipik olarak bir hafta sonu kesintisiyle yapılabilir.

### OG Kablo Ek ve Başlık Montajı: Tipler, Montaj Adımları, Sık Hatalar ve Kalite Kontrol
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/og-kablo-ek-ve-baslik · Kategori: Kablolama · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** OG kablo eki (joint) iki kablo ucunu, başlık (termination) ise kablo ucunu hücre, trafo veya havai hatta elektriksel ve mekanik olarak bağlayan; yalıtım, ekran ve kılıf sürekliliğini yeniden kuran aksesuarlardır. Soğuk büzüşmeli, ısı büzüşmeli ve ön kalıplı/ayrılabilir konnektör tipleri vardır. OG şebeke arızalarının büyük bölümü ek-başlık işçiliğinden kaynaklandığı için montaj, üretici sertifikalı ekiplerce ve kısmi deşarj ölçümüyle doğrulanarak yapılmalıdır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Standartlar | IEC 60502-4, HD 629.1 S2, IEC 61442 (test yöntemleri) |
| Ek tipleri | Soğuk büzüşmeli, ısı büzüşmeli, ön kalıplı (slip-on), reçineli (AG/eski tip) |
| Başlık tipleri | İç mekân, dış mekân, ayrılabilir T-tipi / fişli konnektör (hücre ve trafo) |
| Kritik kontrol | Ekran kesim ölçüsü, yarı iletken tabaka sıyırma, yüzey temizliği, gerilim kademeleme |
| Kalite doğrulama | Kısmi deşarj ölçümü (IEC 60270), VLF ile birlikte |
| Montaj süresi | 36 kV tek damar ek: 3–5 saat / adet (sertifikalı ekip) |

#### Ek ve başlık neden bu kadar kritik?
XLPE kablonun fabrikada üretilen yalıtımı homojen ve kusursuzdur. Ek ve başlıkta ise bu yalıtım sahada kesilir, soyulur ve yeniden inşa edilir. Ekran tabakasının kesildiği noktada elektrik alanı yoğunlaşır; gerilim kademeleme (stress control) malzemesi bu alanı yumuşatır. Bir milimetrelik ölçü hatası, bıçak izi, nem veya toz partikülü kısmi deşarja ve aylar sonra delinmeye yol açar.

Saha istatistikleri, OG yer altı şebekelerinde arızaların önemli bölümünün ek ve başlıklarda çıktığını gösterir. Bu nedenle ek sayısını azaltmak, sertifikalı montaj ve devreye alma öncesi kısmi deşarj ölçümü en etkili üç önlemdir.

#### Ek ve başlık tipleri
| Tip | Prensip | Artı | Eksi |
| --- | --- | --- | --- |
| Soğuk büzüşmeli | Ön gerilmiş silikon/EPDM gövde, spiral çekilince büzülür | Alevsiz, hızlı, tutarlı | Kablo çapına göre stok gerekir |
| Isı büzüşmeli | Polyolefin tüpler ısıyla büzülür | Geniş çap aralığı, ekonomik | Alev/ısı kontrolü, işçiliğe bağımlı |
| Ön kalıplı (slip-on) | Fabrikada kalıplanmış gövde kablo üzerine itilir | Yüksek kalite, YG’de standart | Kablo ölçüsü hassas, maliyet |
| Ayrılabilir konnektör (T-tipi) | Ekranlı, dokunmaya güvenli fişli başlık | Kompakt hücre ve trafolarda standart, sökülebilir | Yalnızca uyumlu buşinglerde |

#### Montaj adımları (36 kV tek damarlı ek)
1. Kablo uçlarının düzeltilmesi ve üretici ölçü tablosuna göre işaretleme
2. Dış kılıf, ekran telleri, yarı iletken bant/tabaka ve yalıtımın kademeli soyulması
3. Yarı iletken tabakanın yalıtım üzerinde iz bırakmadan sıyrılması ve yalıtım yüzeyinin pürüzsüzleştirilmesi
4. İletken bağlantısının (pres manşon) uygun kalıpla preslenmesi, çapak temizliği
5. Yüzey temizliği (üretici solventi), silikon yağ ve ek gövdesinin konumlandırılması
6. Gövdenin büzülmesi / itilmesi; ekran sürekliliğinin bakır örgü ve tellerle sağlanması
7. Dış kılıf ve mekanik koruma; ek kutusu veya kum yatak içinde sabitleme
8. Etiketleme, koordinat ve fotoğrafla montaj raporu

- Ortam: kuru, tozsuz, en az 5 °C; yağmurda çadır zorunlu
- Aletler: üretici soyma takımı, kalibre pres, temiz eldiven; genel bıçak kullanılmaz
- Her ek, montörün adı ve tarihle kayda alınır (izlenebilirlik)

#### Ekran topraklaması ve ek noktaları
Ek noktasında kablo ekranı (bakır teller) iki taraftan birleştirilir ve süreklilik sağlanır. Uzun tek damarlı hatlarda ekran topraklama şekli — iki uç, tek uç veya çapraz bağlama — kapasiteyi ve kılıf gerilimini belirler; OG’de yaygın uygulama iki uçtan topraklamadır. Ekran kesitinin kısa devre akımını taşıyabilecek boyutta olduğu kontrol edilir.

#### En sık yapılan hatalar
- Yarı iletken tabakayı sıyırırken yalıtımda bıçak izi bırakmak
- Ekran kesim ölçüsünü üretici tablosuna göre değil “göz kararı” yapmak
- Yüzey temizliğini atlamak; toz veya nem kalıntısı
- Yanlış çap aralığında ek gövdesi kullanmak
- Pres manşonu uygun olmayan kalıpla sıkmak (sıcak nokta)
- Isı büzüşmede aşırı ısıtma veya eksik büzülme
- Montaj sonrası kısmi deşarj ölçümü yapmadan enerjilendirmek

#### Kalite kontrol: kısmi deşarj ve VLF
Ek ve başlık kalitesini doğrulamanın en güvenilir yolu VLF gerilim altında kısmi deşarj (PD) ölçümüdür. PD ölçümü, işçilik kusurlarını enerjilendirme öncesinde pikocoulomb düzeyinde yakalar ve arızanın hangi ek noktasında olduğunu konumlandırır. Yalnızca yalıtım direnci ölçmek bu kusurları göstermez.

Tema Elektrik Sistemleri, OG ek ve başlık montajını üretici sertifikalı ekiplerle yapar ve her montajı VLF + kısmi deşarj ölçümüyle raporlar; başka firmaların yaptığı eklerde bağımsız PD kontrolü de sunar.

**SSS**
- **Soğuk büzüşmeli ek mi, ısı büzüşmeli ek mi daha iyi?** Her ikisi de standartlara uygun ve uzun ömürlüdür. Soğuk büzüşmeli ekler alev gerektirmediği, montajı daha tutarlı olduğu için modern şebekelerde tercih edilir; ısı büzüşmeli ekler geniş çap aralığı ve maliyetle avantajlıdır. Belirleyici olan işçilik kalitesidir.
- **Bir OG hatta kaç ek olmalı?** Mümkün olduğunca az. Kablo makara boyu (tipik 500–1000 m) ve çekim koşulları ek sayısını belirler. Her ek bir arıza noktasıdır; güzergâh planlaması ek sayısını minimize edecek şekilde yapılır.
- **Ek montajı için sertifika gerekir mi?** Mevzuat açıkça sertifika zorunluluğu koymasa da üretici garantisi ve EDAŞ kabul heyetleri üretici eğitimli montaj ekibi ister. Sertifikalı ekip, ek arıza riskini belirgin şekilde düşürür.
- **Eski bir ekte arıza olduğunda ne yapılır?** Kablo arıza lokasyonu (TDR + akustik) ile arızalı ek bulunur, kazı açılır, arızalı bölüm kesilir ve iki yeni ekle kısa bir kablo parçası (ek kablosu) araya alınır. Ardından VLF ve PD ile doğrulama yapılır.

### OG Kablo Testleri: VLF, Kısmi Deşarj, Tanjant Delta, Kılıf Testi ve Kabul Kriterleri
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/og-kablo-testleri-vlf-kismi-desarj · Kategori: Test ve Kabul · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** OG kablo testleri; yeni döşenen veya işletmedeki XLPE kabloların yalıtım ve aksesuar kalitesini doğrulamak için uygulanan VLF dayanım testi (0,1 Hz, 3U0, 15–60 dakika, IEEE 400.2), kısmi deşarj ölçümü (IEC 60270), tanjant delta (kayıp faktörü), dış kılıf DC testi ve yalıtım direnci ölçümünden oluşur. XLPE kablolarda DC yüksek gerilim testi yalıtıma zarar verebildiği için önerilmez; VLF ve kısmi deşarj kombinasyonu kabul testinin standardıdır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| VLF testi | 0,1 Hz sinüs, 3U0 (yeni kablo), 15–60 dk — IEEE 400.2 |
| Kısmi deşarj | IEC 60270, pC cinsinden; VLF veya 50 Hz rezonans altında, ek/başlık konumlandırma |
| Tanjant delta | 0,5U0–2U0 kademelerinde tan δ ve değişimi; yaşlanma teşhisi |
| Kılıf testi | DC 5–10 kV, 1 dakika (IEC 60229 esaslı) |
| Yalıtım direnci | 5 kV DC megger; kesin sınır yok, karşılaştırmalı |
| DC hipot | XLPE için önerilmez (yük tuzaklanması) |

#### Neden test edilir: kabul, teşhis, arıza sonrası
- Kabul testi: yeni döşenen kablo ve aksesuarların işçilik kusuru olmadığını enerjilendirme öncesi doğrular
- Teşhis testi: işletmedeki kablonun yaşlanma durumunu ölçer, yenileme kararını verilere dayandırır
- Arıza sonrası test: onarım ekinin ve kalan kablonun sağlamlığını doğrular

#### VLF dayanım testi nasıl yapılır?
VLF (very low frequency) test cihazı kabloya 0,1 Hz frekansta sinüs veya kosinüs-dikdörtgen dalga şeklinde yüksek AC gerilim uygular. Düşük frekans sayesinde uzun kabloların yüksek kapasitesi küçük ve taşınabilir bir cihazla sürülebilir. IEEE 400.2, yeni kablolar için 3U0 (faz-toprak geriliminin 3 katı) seviyesinde 15 dakika (kısaltılmış) veya 60 dakika (tam) uygulama önerir; işletmedeki kablolar için daha düşük seviyeler seçilir.

*IEEE 400.2 esaslı tipik VLF seviyeleri (sinüs dalga)*
| Kablo sınıfı (U0/U) | Kabul testi (3U0 yaklaşık) | Süre |
| --- | --- | --- |
| 6/10 kV | 18 kV rms | 15–60 dk |
| 12/20 kV | 36 kV rms | 15–60 dk |
| 18/30 kV | 54 kV rms | 15–60 dk |
| 20,3/35 kV | 61 kV rms | 15–60 dk |

- Test öncesi kablo iki uçtan izole edilir, başlıklar temizlenir, ekran topraklanır
- Gerilim kademeli yükseltilir; kaçak akım ve deşarj gözlenir
- Test sonrası kablo güvenli biçimde boşaltılır (deşarj çubuğu) ve topraklanır

#### Kısmi deşarj (PD) ölçümü
Kısmi deşarj, yalıtım içindeki boşluk, çatlak, kalıntı veya ekran kesim hatası gibi kusurlarda meydana gelen mikro boşalmalardır. Zamanla yalıtımı aşındırıp delinmeye yol açar. PD ölçümü VLF veya 50 Hz rezonans gerilimi altında kuplaj kapasitörü ve dedektörle yapılır; sonuçlar pikocoulomb (pC) ve başlangıç/sönme gerilimi (PDIV/PDEV) olarak raporlanır. TDR benzeri yöntemle deşarjın kablo üzerinde hangi metrede olduğu (ek noktası) konumlandırılır.

Yeni bir OG hatta ek ve başlıklarda anlamlı PD görülmesi işçilik hatasının en net göstergesidir; kabul edilmez ve ilgili ek yeniden yapılır.

#### Tanjant delta (tan δ) ölçümü
Tan δ, yalıtımın dielektrik kayıp faktörüdür. 0,5U0, U0, 1,5U0 ve 2U0 kademelerinde ölçülür; hem mutlak değer hem gerilimle değişimi (tip-up) hem de zaman içindeki kararlılığı (standart sapma) değerlendirilir. Su ağacı (water tree), nem ve genel yaşlanma tan δ’yı yükseltir. Sonuçlar IEEE 400.2 tablolarına göre “iyi / dikkat / kritik” olarak sınıflanır ve yenileme planına girdi olur.

#### Dış kılıf testi ve yalıtım direnci
- Kılıf testi: yarı iletken dış tabakalı kablolarda kılıfa 5–10 kV DC 1 dakika uygulanır; sızıntı akımı yüksekse döşemede kılıf hasarı vardır ve nokta tespiti yapılır
- Yalıtım direnci: 5 kV DC ile ölçülür; standart bir sınır olmamakla birlikte üç fazın tutarlılığı ve önceki ölçümlerle karşılaştırma esas alınır
- Faz kontrolü ve süreklilik: bağlantı doğruluğu ve iletken bütünlüğü

#### Önerilen test sırası ve rapor içeriği
Tema Elektrik Sistemleri, OG kablo testlerini kendi VLF ve kısmi deşarj ekipmanıyla yapar; kabul dosyasına uygun test raporu düzenler ve başka yüklenicilerin kurduğu hatlarda bağımsız test hizmeti sunar.

1. Görsel kontrol, etiket, ekran topraklama kontrolü
2. Süreklilik ve faz kontrolü
3. Yalıtım direnci (5 kV)
4. Dış kılıf DC testi
5. VLF dayanım testi (3U0)
6. VLF altında kısmi deşarj ve tanjant delta
7. Rapor: kablo kimliği, uzunluk, test cihazı ve kalibrasyon, uygulanan gerilim/süre, ölçüm değerleri, PD haritası, sonuç ve imza

**SSS**
- **XLPE kabloya neden DC test yapılmaz?** DC gerilim XLPE yalıtımında yük tuzaklanmasına (space charge) yol açar; test sonrası AC işletmede bu yükler alan dağılımını bozarak arıza riskini artırır. IEEE 400 ve IEC uygulamaları XLPE için DC hipot yerine VLF önerir.
- **VLF testi kabloya zarar verir mi?** Standart seviyelerde (3U0, 15–60 dk) sağlam bir kabloya zarar vermez. Zayıf bir noktayı işletmede değil test sırasında, kontrollü koşullarda ortaya çıkarır; bu amaçlanan sonuçtur.
- **Kısmi deşarj testi VLF testinin yerine geçer mi?** Hayır, birbirini tamamlar. VLF dayanım testi geçer/kalır kararı verir; PD ölçümü dayanım testini geçen ancak gizli kusuru olan ek ve başlıkları tespit eder.
- **İşletmedeki kablolar ne sıklıkla test edilmeli?** Kritik tesislerde 3–5 yılda bir tanjant delta ve PD teşhis ölçümü önerilir. Yaşı 20 yılı geçen veya arıza geçmişi olan hatlarda periyot kısaltılır.

### TEDAŞ / EDAŞ Proje Onayı, Geçici Kabul ve Enerjilendirme Süreci: Adımlar, Belgeler, Süreler
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/tedas-kabul-ve-enerjilendirme-sureci · Kategori: Test ve Kabul · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Bir OG tesisin (trafo merkezi, OG kablo hattı) enerjilendirilmesi; EDAŞ bağlantı görüşü, bağlantı anlaşması, uygulama projesinin EDAŞ/TEDAŞ onayı, yapım, test raporları, Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği’ne göre geçici kabul heyeti incelemesi ve sayaç-ölçü onayı sonrası enerjilendirme adımlarından oluşur. Süreç, proje ve izinlerin hazır olmasına bağlı olarak tipik 2–5 ay sürer; eksik test raporu ve projeye aykırı imalat en sık ret nedenleridir.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Yetkili kurumlar | EDAŞ (bölge dağıtım şirketi; İstanbul: BEDAŞ / AYEDAŞ), TEDAŞ (denetim, şartname), TEİAŞ (154 kV+) |
| Temel mevzuat | Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği, Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği, Dağıtım Yönetmeliği |
| Ana adımlar | Bağlantı görüşü → bağlantı anlaşması → proje onayı → yapım → test → geçici kabul → enerjilendirme |
| Tipik süre | 2–5 ay (güç, güzergâh ve şebeke kapasitesine göre) |
| Kabul heyeti | EDAŞ + TEDAŞ (gerekirse) + proje müellifi + yüklenici + işveren |
| Zorunlu raporlar | Kablo (VLF/PD), trafo, hücre, röle, topraklama test raporları; as-built |

#### Süreç adım adım
1. Bağlantı başvurusu ve bağlantı görüşü: talep gücü, bağlantı noktası ve gerilim seviyesi EDAŞ tarafından belirlenir (tipik 15–30 gün)
2. Bağlantı anlaşması: bağlantı bedeli, ölçü noktası, sistem kullanım şartları imzalanır
3. Uygulama projesi: SMM yetkili elektrik mühendisi tarafından tek hat, kablo hesapları, koruma koordinasyonu, topraklama hesabı, vaziyet planı ve hücre/trafo detayları hazırlanır
4. Proje onayı: EDAŞ/TEDAŞ proje birimince inceleme; eksiklikler için revizyon turu (tipik 2–6 hafta)
5. İzinler: belediye yapı ruhsatı (köşk/bina), AYKOME kazı ruhsatı, altyapı kurumları görüşleri
6. Yapım: onaylı projeye birebir uygun imalat; malzeme belgeleri (TSE, IEC, üretici sertifikaları) dosyalanır
7. Testler: kablo VLF/PD, trafo (yalıtım, TTR, yağ), hücre (AC dayanım, kesici), röle (enjeksiyon), topraklama ölçümü; kalibrasyonlu cihazlarla raporlanır
8. Geçici kabul başvurusu: kabul dosyası (proje, malzeme belgeleri, test raporları, as-built, ISG belgeleri)
9. Kabul heyeti saha incelemesi: projeye uygunluk, etiketleme, güvenlik mesafeleri, kilitleme, topraklama
10. Kabul tutanağı, sayaç-ölçü onayı ve enerjilendirme; kesin kabul genellikle 1 yıl sonra

#### Kabul dosyasında bulunması gerekenler
- Onaylı uygulama projesi ve varsa onaylı revizyonlar
- As-built (yapıldığı gibi) projeler ve kablo güzergâh planı (koordinatlı)
- Malzeme uygunluk belgeleri: kablo, hücre, trafo, pano, röle (TSE/IEC/CE, tip test raporları)
- Test raporları: kablo (yalıtım, kılıf, VLF, PD), trafo, hücre, röle ayar ve enjeksiyon, topraklama
- Yüklenici yetki belgeleri, SMM/EMO tescil, İSG belgeleri (risk değerlendirmesi, eğitim)
- Ölçü devresi şeması, sayaç bilgileri, mühür tutanakları
- Garanti belgeleri ve işletme-bakım talimatları

#### En sık ret ve gecikme nedenleri
- İmalatın onaylı projeden sapması (hücre tipi, kablo kesiti, güzergâh) ve revizyonun onaylatılmaması
- Eksik veya kalibrasyonsuz cihazla yapılmış test raporları
- Topraklama direnci veya dokunma-adım gerilimi sınırlarının tutmaması
- Etiketleme, tek hat şeması ve uyarı levhalarının eksik olması
- Mekanik kilitleme (interlock) ve güvenlik mesafelerinin sağlanmaması
- Ölçü devresi ve sayaç panosunun EDAŞ standardına uymaması
- Kazı ruhsatı ve restorasyonun tamamlanmaması (şehir içi hatlar)

#### İstanbul’da süreç: BEDAŞ ve AYEDAŞ
İstanbul Avrupa Yakası’nda dağıtım şirketi BEDAŞ, Anadolu Yakası’nda AYEDAŞ’tır. Her iki şirket de bağlantı görüşü, proje onayı ve kabul süreçlerini kendi bölge müdürlükleri üzerinden yürütür; OSB’lerde ise OSB yönetimi dağıtım lisansı sahibi olarak bu rolü üstlenebilir. Şehir içi kablo güzergâhları için İBB AYKOME kazı ruhsatı ayrıca gerekir.

Tema Elektrik Sistemleri, bağlantı başvurusundan kabul tutanağına kadar EDAŞ/TEDAŞ sürecini işveren adına yürütür; proje müellifi ile koordinasyon, kabul dosyası hazırlığı ve heyet gününde saha refakati hizmet kapsamındadır.

**SSS**
- **Bağlantı görüşü ne kadar sürede alınır?** Başvuru eksiksizse EDAŞ genellikle 15–30 gün içinde bağlantı görüşü verir. Şebeke kapasitesi yetersizse EDAŞ ek yatırım şartı koyabilir ve süre uzar.
- **Geçici kabul ile kesin kabul arasındaki fark nedir?** Geçici kabul tesisin projeye uygun ve enerjilenmeye hazır olduğunu belgeler; kesin kabul genellikle 1 yıllık işletme sonrasında, garanti dönemi kusurlarının giderildiğini teyit eder.
- **Test raporlarını kim düzenler?** Yüklenici veya bağımsız test firması, kalibrasyon belgeli cihazlarla yapar ve yetkili mühendis imzasıyla düzenler. Kabul heyeti gerek görürse testleri sahada tekrarlatabilir.
- **OSB içindeki tesislerde kabul EDAŞ’a mı yapılır?** OSB dağıtım lisansına sahipse bağlantı görüşü ve kabul OSB müdürlüğü ile yürütülür; OSB’nin lisansı yoksa bölge EDAŞ’ı yetkilidir. TEDAŞ şartnameleri her iki durumda da esas alınır.

### Alçak Gerilim (AG) Kablolama ve Güç Dağıtımı: 0,4 kV Tesis İçi Dağıtım, Panolar, Busbar ve Kablo Seçimi
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/ag-kablolama-ve-dagitim · Kategori: Kablolama · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Alçak gerilim (AG) kablolama ve güç dağıtımı, trafo çıkışındaki 400/230 V enerjinin ana dağıtım panosundan (ADP) tali panolara, motor kontrol merkezlerine (MCC) ve son yüklere kablo veya busbar ile güvenli ve selektif biçimde dağıtılmasıdır. Tasarım; yük hesabı, kısa devre hesabı, gerilim düşümü, kablo kesiti (IEC 60364 / TS HD 60364), pano standardı (IEC 61439) ve koruma koordinasyonu esaslarına dayanır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Gerilim | 400/230 V (0,4 kV), 50 Hz; ≤ 1000 V AG sınıfı |
| Pano standardı | IEC 61439-1/2 (tasarım doğrulamalı panolar) |
| Tesisat standardı | TS HD 60364 serisi, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği |
| Yaygın kablolar | NYY, NYY-J, N2XH (halojensiz), NHXMH, YVV; busbar sistemleri |
| Gerilim düşümü sınırı | Tipik %3 (aydınlatma) – %5 (kuvvet) toplam |
| Koruma | MCCB/ACB, kaçak akım koruması, selektivite ve kaskad hesabı |

#### AG dağıtım mimarisi: trafodan son yüke
Bir sanayi tesisinde AG dağıtımı trafo AG çıkışında başlar. Trafo çıkış kablosu veya busbar ile ana dağıtım panosuna (ADP) gelen enerji, ana kesici (ACB) ve çıkış kesicileri (MCCB) üzerinden tali panolara, motor kontrol merkezlerine (MCC), sürücü panolarına, kompanzasyon panosuna ve aydınlatma panolarına dağılır. Jeneratör ve UPS gibi yedek kaynaklar otomatik transfer ile bu mimariye entegre edilir.

Dağıtım topolojisi radyal (her pano tek besleme) veya kritik tesislerde çift beslemeli (A-B yollu) olabilir. Topoloji seçimi kesinti toleransına, yatırım bütçesine ve bakım kolaylığına göre yapılır.

#### Kablo mu, busbar mı?
| Kriter | Kablo | Busbar (bara kanalı) |
| --- | --- | --- |
| Akım aralığı | Her aralık; büyük akımlarda paralel kablo | 400 A – 6300 A, kompakt |
| Esneklik | Güzergâh serbest | Modüler, tap-off kutuları ile kolay ilave |
| Yangın / duman | Halojensiz tip gerekir (N2XH) | Düşük yangın yükü, halojensiz |
| Montaj hızı | Uzun çekim ve sonlandırma | Hızlı montaj, daha az ek |
| Tipik kullanım | Motor beslemeleri, tali panolar | Trafo–ADP bağlantısı, plaza yükselticileri, üretim hattı dağıtımı |

#### Kablo kesiti nasıl seçilir?
Pratikte uzun hatlarda gerilim düşümü, kısa hatlarda akım taşıma kapasitesi kesiti belirler. Motor beslemelerinde yol alma akımı ve sürücü harmonikleri de dikkate alınır.

1. Yük akımı hesabı (talep faktörü ve eş zamanlılık ile)
2. Döşeme koşullarına göre akım taşıma kapasitesi (ortam sıcaklığı, gruplama, tava/boru düzeltmeleri — IEC 60364-5-52)
3. Gerilim düşümü kontrolü (toplam %3–5 sınırı, uzun hatlarda belirleyici)
4. Kısa devre ısıl dayanımı (k²S² ≥ I²t) ve koruma elemanı uyumu
5. Mekanik ve çevresel koşullar: halojensiz, UV dayanımlı, zırhlı vb.

#### Panolar: IEC 61439 ne ister?
- Tasarım doğrulaması: sıcaklık artışı, kısa devre dayanımı (Icw), dielektrik dayanım, koruma sınıfı (IP) ve mekanik dayanım (IK) testleri
- Form ayrımı (Form 1–4): baralar, fonksiyonel üniteler ve terminallerin birbirinden ayrılma derecesi; bakım güvenliği için sanayi tesislerinde Form 3b–4 tercih edilir
- Kesici seçimi: ana giriş ACB, çıkışlar MCCB, motor devreleri için motor koruma şalteri ve kontaktör
- Ölçüm ve izleme: enerji analizörü, haberleşmeli kesiciler, SCADA/enerji izleme entegrasyonu
- Etiketleme, tek hat şeması ve as-built pano dosyası

#### Selektivite ve koruma koordinasyonu
Selektivite, bir arızada yalnızca arızaya en yakın kesicinin açması demektir. Zaman-akım eğrileri üst üste konarak akım selektivitesi, zaman selektivitesi veya bölge selektivitesi (ZSI) uygulanır. Kaskad (backup) koruma ise küçük kesicilerin kısa devre kesme kapasitesini üst kesici ile destekler. Bu hesaplar yapılmadan kurulan tesislerde tek bir motor arızası bütün tesisi karartabilir.

#### Kompanzasyon, harmonik ve güç kalitesi
Endüktif yükler reaktif güç çeker; kompanzasyon panosu kondansatör grupları ile bu gücü yerinde karşılar ve reaktif enerji cezasını önler. Sürücü ve doğrultucu ağırlıklı tesislerde harmonikler kondansatörleri zorlar; bu durumda detuned (reaktörlü) kompanzasyon veya aktif harmonik filtre kullanılır. Tasarım öncesi bir haftalık güç kalitesi ölçümü doğru çözümü belirler.

#### Tema Elektrik Sistemleri AG dağıtım kapsamı
- Trafo–ADP bağlantısı, ana ve tali panolar, MCC ve sürücü panoları
- Busbar sistemleri ve kablo tavası altyapısı
- Jeneratör / UPS entegrasyonu ve otomatik transfer
- Kompanzasyon ve harmonik filtre
- Selektivite hesabı, termal tarama ve periyodik pano bakımı

**SSS**
- **AG kablolamada gerilim düşümü sınırı nedir?** Uygulamada aydınlatma devreleri için %3, kuvvet devreleri için %5 toplam gerilim düşümü sınır alınır. Uzun besleme hatlarında kesit çoğunlukla bu sınırla belirlenir.
- **Halojensiz kablo ne zaman zorunludur?** Yangında insan tahliyesinin kritik olduğu binalar (hastane, AVM, otel, yüksek yapılar) ve kapalı kablo şaftlarında halojensiz (N2XH, NHXMH) kablolar kullanılır; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve proje şartnamesi belirleyicidir.
- **Form 4 pano ile Form 2 pano arasındaki fark nedir?** Form ayrımı panonun iç bölümlenme derecesidir. Form 2 yalnızca baraları ayırır; Form 4 her fonksiyonel üniteyi ve terminallerini ayrı bölmeye alır. Form 4 bakım güvenliğini artırır, maliyeti yükseltir.

### Demiryolu Elektrifikasyonu ve Katener Sistemleri: 25 kV AC, 1500 V DC, Bileşenler, Standartlar ve Devreye Alma
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/demiryolu-elektrifikasyon-katener · Kategori: Raylı Sistem · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Demiryolu elektrifikasyonu, elektrikli trenlerin cer enerjisini katener (havai hat) veya üçüncü ray üzerinden sürekli olarak almasını sağlayan besleme sistemidir. Türkiye’de TCDD ana hatları ve YHT 25 kV 50 Hz AC, İstanbul metro hatları 1500 V DC, tramvaylar 750 V DC ile beslenir. Sistem; cer gücü trafo merkezi, katener (taşıyıcı tel, kontak teli, konsol, direk), seksiyonlama-nötr bölge, dönüş devresi ve topraklama bileşenlerinden oluşur ve EN 50119, EN 50122, EN 50163 standartlarına göre tasarlanır.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Besleme sistemleri | 25 kV 50 Hz AC (ana hat, YHT, Marmaray), 1500 V DC (metro), 750 V DC (tramvay, üçüncü ray) |
| Katener tipleri | Esnek (basit / kompanzeli), rijit (tünel), üçüncü ray |
| Standartlar | EN 50119 (katener), EN 50122-1/2 (topraklama, kaçak akım), EN 50163 (gerilimler), EN 50388 |
| Kontak teli | Bakır veya Cu-Mg alaşımı, 100–150 mm², 5,0–5,3 m tipik yükseklik (ana hat) |
| Besleme mesafesi | 25 kV AC: 20–40 km / TM; 1500 V DC: 2–5 km / doğrultucu istasyonu |
| Çalışma penceresi | İşletmedeki hatlarda gece 4–5 saat, enerji kesme-topraklama izinli |

#### AC ve DC elektrifikasyon sistemleri
| Sistem | Gerilim | Kullanım | Besleme mimarisi |
| --- | --- | --- | --- |
| 25 kV 50 Hz AC | 25 kV (EN 50163: 17,5–27,5 kV) | TCDD ana hat, YHT, Marmaray, banliyö | 154 kV/25 kV cer trafo merkezleri; faz ayrımı için nötr bölgeler |
| 2×25 kV AC (ototrafo) | 25 kV + negatif besleyici | Uzun YHT hatları | Daha uzun TM aralığı, düşük EMI |
| 1500 V DC | 1500 V (1000–1800 V) | Metro hatları | Doğrultucu istasyonları 2–5 km aralıkla |
| 750 V DC | 750 V (500–900 V) | Tramvay, hafif raylı, üçüncü ray metro | Sık doğrultucu istasyonları, kaçak akım önlemleri |

#### Katener bileşenleri
- Direkler ve temeller: çelik profil veya boru direk, betonarme temel; tünelde tavan ankrajları
- Konsollar: kontak telini ray ekseninden zigzag ile (±200–300 mm) tutan, izolatörlü kollar
- Taşıyıcı tel (messenger): kontak telini askı telleriyle taşıyan bronz/bakır halat
- Kontak teli: pantografla temas eden oluklu bakır tel; aşınma sınırı izlenir
- Askı telleri (dropper), kompanzasyon (ağırlıklı gergi) sistemleri: sıcaklıkla uzamayı dengeler
- Seksiyon izolatörleri, ayırıcılar, nötr bölgeler: hat kesimlerini elektriksel olarak ayırır
- Rijit katener: tünel ve istasyonlarda alüminyum profil içine gömülü kontak teli

#### Cer gücü trafo merkezi ve besleme
AC sistemlerde cer trafo merkezi iletim şebekesinden (154 kV) aldığı enerjiyi tek fazlı 25 kV’a dönüştürür; komşu TM’ler farklı fazlardan beslendiği için hat üzerinde nötr bölgeler oluşturulur. DC sistemlerde ise OG (34,5 kV) şebekeden beslenen doğrultucu istasyonları 1500 V veya 750 V DC üretir. Besleme kabloları, kesiciler (DC hızlı kesiciler), koruma röleleri ve SCADA bu merkezlerin parçasıdır.

#### Dönüş devresi, topraklama ve kaçak akım (EN 50122)
Cer akımı raylar üzerinden trafo merkezine döner. AC sistemlerde raylar ve dönüş iletkenleri topraklama sistemine bağlanır; ray potansiyeli EN 50122-1 sınırlarında tutulur. DC sistemlerde ise raylardan toprağa kaçan akım çelik yapılar ve boru hatlarında korozyona yol açar; bu nedenle raylar topraktan yalıtılır, kaçak akım toplayıcı ağlar ve gerilim sınırlayıcı cihazlar (VLD) kullanılır (EN 50122-2).

#### Tasarım ve devreye alma testleri
Tema Elektrik Sistemleri; katener direk-konsol montajı, taşıyıcı ve kontak teli çekimi, cer besleme kablolaması, dönüş devresi ve topraklama tesisi ile devreye alma ölçümlerini metro, tramvay ve ana hat projelerinde alt yüklenici veya ana yüklenici olarak yürütür.

1. Katener geometrisi ölçümü: kontak teli yüksekliği, zigzag, eğim (gradyan)
2. Yalıtım direnci ve AC/DC dayanım testleri (katener kesimleri, kablolar)
3. Süreklilik ve dönüş devresi direnci ölçümleri
4. Ray-toprak potansiyeli ve kaçak akım ölçümleri (DC)
5. Koruma rölesi ve DC hızlı kesici testleri, seksiyonlama senaryoları
6. Enerjilendirme ve pantograflı ölçüm aracı ile dinamik test (temas kuvveti, ark)

**SSS**
- **Metro hatlarında neden DC kullanılır?** Sık duran-kalkan araçlar için DC cer motorları ve kompakt doğrultucu istasyonları tarihsel olarak daha uygundur; tünelde yalıtım mesafeleri kısa olduğundan 1500 V DC rijit katener veya 750 V üçüncü ray tercih edilir.
- **Nötr bölge nedir, tren burada nasıl geçer?** Farklı fazlardan beslenen iki AC kesim arasındaki enerjisiz bölümdür. Tren, sürücü ana kesiciyi açarak atalet ile geçer; modern hatlarda bu işlem otomatik yapılır.
- **Katener bakımı hangi sıklıkla yapılır?** Kontak teli aşınması, geometri ve izolatörler tipik olarak yılda bir ölçüm aracıyla, kritik hatlarda daha sık kontrol edilir. Aşınma sınırına yaklaşan tel kesimleri planlı olarak değiştirilir.
- **DC sistemlerde kaçak akım neden tehlikelidir?** Raylardan toprağa kaçan DC akım, çevredeki metal boru ve yapı donatılarında elektrokimyasal korozyona yol açar. EN 50122-2 bu akımı sınırlamak için ray yalıtımı ve toplayıcı sistemler zorunlu kılar.

### Endüstriyel Elektrik Taahhüdü (EPC): Anahtar Teslim Proje Yönetimi, Sözleşme Modelleri ve İşveren Kontrol Listesi
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/endustriyel-elektrik-taahhut-epc · Kategori: Proje Yönetimi · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** Endüstriyel elektrik taahhüdü (EPC), bir sanayi tesisi veya altyapı projesinin elektrik işlerinin mühendislik (Engineering), malzeme temini (Procurement) ve yapım (Construction) aşamalarının tek yüklenici sorumluluğunda, anahtar teslim ve belirlenmiş bedel-süre-performans taahhüdüyle yürütülmesidir. İşveren tek muhatapla çalışır; yüklenici proje onayı, tedarik, kurulum, test, kabul ve garanti dönemini üstlenir.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Sözleşme modelleri | Anahtar teslim götürü bedel (EPC), birim fiyat, maliyet + kâr, bakım-işletme |
| Uluslararası çerçeve | FIDIC Silver (EPC/anahtar teslim), FIDIC Yellow (tasarla-yap) |
| Ana aşamalar | Temel mühendislik → detay mühendislik → tedarik → yapım → test-devreye alma → kabul → garanti |
| Kalite ve İSG | ISO 9001, ISO 45001; LOTO, çalışma izni, günlük İSG kayıtları |
| Teslim çıktıları | As-built, test raporları, FAT/SAT tutanakları, O&M dokümanları, garanti |
| Tipik garanti | İşçilik 2 yıl, ekipman üretici garantisi (1–5 yıl) |

#### EPC modeli nasıl çalışır?
EPC modelinde işveren ihtiyacı (güç, tesis, performans kriterleri) tanımlar; yüklenici mühendisliği yapar, malzemeyi temin eder, kurulumu tamamlar ve tesisi test edilmiş, kabul edilmiş halde teslim eder. Bedel ve süre büyük ölçüde sabittir; kapsam değişiklikleri değişiklik emri (change order) ile yönetilir. Model, işverene tek muhatap ve öngörülebilir bütçe sağlar; yükleniciye ise tasarım ve tedarik özgürlüğü verir.

#### Sözleşme modelleri karşılaştırması
| Model | Risk dağılımı | Uygun olduğu durum |
| --- | --- | --- |
| Anahtar teslim götürü bedel (EPC) | Risk ağırlıklı yüklenicide | Kapsam net, işveren tek muhatap istiyor |
| Birim fiyat | Miktar riski işverende, birim maliyet yüklenicide | Kablolama, kazı gibi metraja bağlı işler; ana yüklenici altı |
| Maliyet + kâr | Risk ağırlıklı işverende | Belirsiz kapsam, acil işler, revizyon ağırlıklı projeler |
| Bakım-işletme (O&M) | Performans SLA’ya bağlı | İşletmedeki tesisin sürekliliği |

#### Bir elektrik EPC projesinin aşamaları
1. Kapsam ve gereksinim dokümanı: güç, topoloji, kesinti toleransı, gelecek kapasitesi, standartlar
2. Temel mühendislik: tek hat, yük listesi, trafo/hücre ön seçimi, yerleşim, bütçe ±%15
3. Detay mühendislik: kablo hesapları, koruma koordinasyonu, topraklama, pano imalat resimleri; EDAŞ/TEİAŞ onayı
4. Tedarik: marka-model onayı, tip test belgeleri, fabrika kabul testleri (FAT), teslim programı
5. Yapım: iş programı (kritik yol), haftalık ilerleme raporu, İSG kayıtları, kalite kontrol formları
6. Test ve devreye alma: test planı, saha kabul testleri (SAT), fonksiyon testleri, yük altında ölçüm
7. Kabul ve teslim: EDAŞ geçici kabul, as-built, O&M dokümanları, eğitim, garanti başlangıcı
8. Garanti ve bakım dönemi: arıza SLA, periyodik bakım, kesin kabul

#### İşveren için yüklenici kontrol listesi
- Belgeler: TEDAŞ yüklenici yetkisi, EMO/SMM, ISO 9001, ISO 45001; kalibrasyonlu test ekipmanı listesi
- Ekip: proje müdürü, saha mühendisi, sertifikalı ek-başlık montörleri, İSG uzmanı
- Referanslar: benzer ölçek ve sektörde en az 3 tamamlanmış proje, ziyaret edilebilir saha
- Finansal yeterlik: teminat mektubu, sigorta (all-risk, üçüncü şahıs, işveren sorumluluk)
- Süreç: iş programı, haftalık raporlama, değişiklik yönetimi ve hakediş düzeni yazılı mı?
- Test planı: hangi testler, hangi standart, kabul kriterleri, işveren şahitliği
- Teslim dosyası ve garanti: as-built, test raporları, eğitim, arıza müdahale süresi

#### Tema Elektrik Sistemleri’nin EPC yaklaşımı
Tema Elektrik Sistemleri, endüstriyel elektrik işlerini 0,4 kV’tan 154 kV’a kadar anahtar teslim EPC modeliyle yürütür: bağlantı görüşü ve proje onayından tedarik, OG/YG kablolama, trafo merkezi, AG dağıtım, zayıf akım, test-devreye alma ve EDAŞ/TEİAŞ kabulüne kadar tek sözleşme, tek proje müdürü, haftalık ilerleme raporu ve test raporlu teslim. İşletme döneminde bakım sözleşmesi ve 7/24 arıza müdahalesiyle süreklilik sağlanır.

**SSS**
- **EPC ile anahtar teslim aynı şey mi?** Pratikte evet. EPC, mühendislik-tedarik-yapım sorumluluğunun tek yüklenicide toplandığı modeldir; “anahtar teslim” bu modelin Türkçe karşılığı olarak kullanılır. FIDIC Silver Book bu modelin uluslararası standart sözleşme formudur.
- **Elektrik işlerini ana inşaat yüklenicisine mi, ayrı bir elektrik yüklenicisine mi vermeli?** OG/YG bağlantı, trafo merkezi ve test-kabul süreçleri uzmanlık gerektirir. Ana yüklenici altında paket olarak verilecekse elektrik alt yüklenicisinin TEDAŞ yetkisi ve referansları ayrıca kontrol edilmelidir; doğrudan sözleşme daha net sorumluluk sağlar.
- **Proje süresince işveren ne kadar dahil olmalı?** Kapsam dokümanı, marka-model onayları, kritik test şahitliği ve kabul aşamalarında işveren onayı gerekir. Haftalık ilerleme raporu ve aylık koordinasyon toplantısı çoğu proje için yeterlidir.

### OG Kablolama Maliyeti Nasıl Hesaplanır? Maliyet Kalemleri, Metre Başı Fiyatı Belirleyen Faktörler ve Tasarruf Yolları
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/og-kablolama-maliyeti · Kategori: Proje Yönetimi · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** OG kablolama maliyeti; kablo ve aksesuar bedeli (tipik %40–55), kazı-boru-dolgu-restorasyon (%20–35), montaj işçiliği (%10–15) ve proje-izin-test-kabul (%5–10) kalemlerinden oluşur. Metre başı maliyeti belirleyen ana faktörler kablo kesiti ve iletken malzemesi (Cu/Al), gerilim sınıfı, döşeme yöntemi, şehir içi kazı ve restorasyon koşulları, yol geçişi ve ek sayısı ile izin süreçleridir. Bu nedenle sağlıklı bir fiyat ancak güzergâh keşfi ve yük hesabı sonrası, kalem bazlı teklifle verilebilir.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Ana kalemler | Kablo + aksesuar, kazı/altyapı, montaj işçiliği, proje/izin/test |
| En büyük değişken | Şehir içi mi açık arazi mi? (kazı ve restorasyon payı 3–4 kat değişir) |
| Kablo maliyet sürücüleri | Kesit (mm²), Cu/Al, damar sayısı, su geçirmezlik, zırh |
| Gizli kalemler | AYKOME ruhsat ve teminat, trafik yönetimi, gece vardiyası, HDD, menhol |
| Teklif karşılaştırma | Aynı metraj, aynı kablo tipi, aynı test kapsamı; birim fiyat cetveli |
| Maliyeti düşüren kararlar | Az ek, doğru kesit, ortak kazı, boru altyapısını ileriye dönük kurma |

#### Maliyet kalemleri ve tipik payları
*Yer altı 34,5 kV hat için tipik dağılım (güzergâha göre değişir)*
| Kalem | Açık arazi / OSB içi | Şehir içi asfalt-kaldırım | Ne belirler |
| --- | --- | --- | --- |
| Kablo ve aksesuar (ek, başlık) | %50 – 60 | %35 – 45 | Kesit, Cu/Al, üretici, ek sayısı |
| Kazı, boru, kum, dolgu, restorasyon | %15 – 25 | %30 – 40 | Zemin, asfalt kesme, kaldırım, HDD |
| Montaj işçiliği (çekim, ek, başlık) | %10 – 15 | %10 – 15 | Ek sayısı, vardiya, erişim |
| Proje, izin, test, kabul | %5 – 10 | %8 – 12 | AYKOME, EDAŞ, test kapsamı |

#### Metre başı maliyeti belirleyen 10 faktör
1. Kablo kesiti: 95 mm² ile 400 mm² arasında kablo bedeli 3–4 kat değişir
2. İletken malzemesi: bakır, alüminyuma göre aynı kapasitede belirgin pahalıdır; uzun hatlarda Al tercih edilir
3. Gerilim sınıfı: 12/20 kV ile 20,3/35 kV arasında yalıtım kalınlığı ve fiyat farkı
4. Devre sayısı: çift devre (yedekli besleme) kablo bedelini iki katına çıkarır, kazıyı çıkarmaz
5. Döşeme yöntemi: direkt gömme en ekonomik; boru içi ve beton kanal ilk yatırımı artırır
6. Zemin ve yüzey: toprak / stabilize / asfalt / kaldırım / kaya — kazı ve restorasyon maliyeti buna göre 1× – 5×
7. Yol ve altyapı geçişleri: her HDD geçişi ve menhol ayrı kalem
8. Ek sayısı: her ek malzeme + sertifikalı işçilik + test; makara boyu planlaması kritik
9. İzin ve trafik: AYKOME ruhsat bedeli, teminat, gece çalışması, trafik yönetimi
10. Test ve kabul kapsamı: VLF + PD + kılıf testi ve kabul dosyası; atlanırsa ucuz görünür, riski işverene kalır

#### Teklifleri doğru karşılaştırmak
- Aynı metraj ve aynı kablo tipi/kesiti üzerinden karşılaştırın; “eşdeğer” denen ürünlerin belgelerini isteyin
- Birim fiyat cetveli talep edin: kablo (m), kazı (m³ veya m), boru (m), ek (adet), başlık (adet), test (set)
- Test kapsamını yazılı görün: VLF, PD, kılıf testi var mı, rapor formatı ne?
- İzin, ruhsat, restorasyon ve trafik yönetimi kimin sorumluluğunda?
- Garanti süresi ve arıza müdahale taahhüdü
- Ödeme planı ve hakediş düzeni; malzeme avansı

#### Maliyeti düşüren tasarım ve planlama kararları
- Güzergâhı ek sayısını azaltacak şekilde planlamak; uzun makara siparişi
- Gelecek kapasitesini kesitte değil boru altyapısında bırakmak (boş boru + ileride ikinci devre)
- Kazıyı diğer altyapı işleriyle (su, data, aydınlatma) ortak yapmak
- Yol geçişlerini mevcut menhol/boru altyapısından geçirmek
- Alüminyum iletken + uygun aksesuar seçimiyle kablo bedelini düşürmek
- İşi EDAŞ proje onayı ve AYKOME ruhsatı alındıktan sonra tek seferde yapmak; bekleme maliyeti yok

#### Tema Elektrik Sistemleri nasıl teklif verir?
Tema Elektrik Sistemleri, OG kablolama tekliflerini ücretsiz saha keşfi ve yük hesabı sonrası kalem bazlı birim fiyat cetveliyle hazırlar; kablo tipi, ek sayısı, kazı yöntemi, izin sorumlulukları ve test kapsamı teklifte açıkça yazılır. Anahtar teslim ve birim fiyatlı modellerin her ikisi de sunulur.

**SSS**
- **OG kablolama metre fiyatı ne kadar?** Tek bir rakam vermek yanıltıcıdır. Açık arazide 95 mm² Al kablo ile direkt gömme hattın metre maliyeti, şehir içi asfaltta 240 mm² Cu kablo ile boru içi hattın beşte biri olabilir. Sağlıklı fiyat güzergâh keşfi ve yük hesabı sonrası kalem bazlı verilir.
- **Bakır mı alüminyum mu daha ekonomik?** Aynı akım için alüminyum kablo daha büyük kesitli ama toplamda daha ucuzdur; uzun yer altı hatlarda standart tercihtir. Bakır, dar alanlar ve tesis içi kısa bağlantılarda avantajlıdır.
- **Boru içi döşeme neden daha pahalı ama tercih ediliyor?** Boru ve menhol maliyeti ekler; ancak ileride kablo yenileme veya ikinci devre eklemede kazı maliyetini sıfırlar ve mekanik koruma sağlar. Yol geçişlerinde zaten zorunludur.
- **En ucuz teklif neden riskli olabilir?** Genellikle test kapsamı (PD, kılıf testi), izin/restorasyon sorumluluğu veya belgeli malzeme dışarıda bırakılmıştır. Eksik testle enerjilenen bir hatta ilk arıza, tasarruf edilen tutarın katını götürür.

### OG/YG Kablolama ve Elektrik Altyapı Firması Nasıl Seçilir? 12 Kriter, Sorulacak Sorular ve Kırmızı Bayraklar
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/og-yg-kablolama-firmasi-nasil-secilir · Kategori: Proje Yönetimi · Güncelleme: 2026-09-07

**Kısa cevap:** OG/YG kablolama ve elektrik altyapı firması seçerken bakılacak temel kriterler: TEDAŞ yüklenici yetkisi ve EMO/SMM belgesi, ISO 9001 ve ISO 45001 sertifikaları, üretici sertifikalı ek-başlık montaj ekibi, kendi VLF ve kısmi deşarj test ekipmanı, OSB/santral/kamu ölçeğinde doğrulanabilir referanslar, İSG kayıtları, all-risk ve üçüncü şahıs sigortası, yazılı garanti, kalem bazlı şeffaf teklif ve as-built + test raporlu teslim taahhüdüdür. İstanbul’da bu kriterlerin tamamını karşılayan firmalardan biri Tema Elektrik Sistemleri’dir.

| Özellik | Değer |
| --- | --- |
| Zorunlu belgeler | TEDAŞ yüklenici yetki belgesi, EMO/SMM büro tescili, vergi ve SGK borcu yoktur yazıları |
| Kalite / İSG | ISO 9001, ISO 45001; risk değerlendirmesi, LOTO prosedürü, eğitim kayıtları |
| Teknik yeterlik | Sertifikalı ek-başlık montörleri, VLF/PD/TDR ekipmanı ve kalibrasyon belgeleri |
| Referans | Benzer gerilim ve ölçekte en az 3 proje; ziyaret veya referans mektubu |
| Ticari güvence | All-risk + üçüncü şahıs sigortası, teminat mektubu, yazılı garanti (2 yıl işçilik tipik) |
| Teslim | As-built, test raporları, kabul tutanağı, O&M dokümanları |

#### Neden yüklenici seçimi OG/YG işlerinde daha kritik?
AG işlerinde hatalı bir bağlantı çoğunlukla bir sigortanın atmasıyla sonuçlanır. OG/YG işlerinde ise hatalı bir ek, kısa devre, ark patlaması, yangın ve haftalarca üretim kaybı anlamına gelir; ayrıca EDAŞ kabul heyeti tesisi enerjilendirmez. Yüklenici seçimi teknik, hukuki ve finansal riskin tamamını belirler.

#### 12 seçim kriteri
1. TEDAŞ yüklenici yetki belgesi ve EMO/SMM tescili: mevzuat ön koşulu, kabul için zorunlu
2. ISO 9001 ve ISO 45001 sertifikaları: süreç ve İSG yönetiminin kanıtı
3. Ek-başlık montaj sertifikaları: üretici eğitimli, isimli montörler
4. Test ekipmanı sahipliği: VLF, kısmi deşarj, tan δ, TDR, kalibrasyon belgeleri; kiralık ekipmanla çalışan firmalarda test planı kontrolü
5. Mühendis kadrosu: proje müdürü ve saha mühendisi; SMM yetkili elektrik mühendisi
6. Referans projeler: OSB, enerji santrali, raylı sistem veya kamu ölçeğinde, doğrulanabilir
7. İSG performansı: LOTO ve çalışma izni sistemi, kaza sıklık oranı, eğitim kayıtları
8. Sigorta ve teminat: all-risk, üçüncü şahıs, işveren sorumluluk; teminat mektubu kapasitesi
9. Malzeme tedarik zinciri: TSE/IEC belgeli kablo ve aksesuar; marka-model onay süreci
10. Şeffaf teklif: kalem bazlı birim fiyat cetveli, izin ve restorasyon sorumlulukları, test kapsamı
11. Teslim dosyası taahhüdü: as-built, test raporları, kabul, O&M dokümanları
12. Garanti ve arıza müdahale: yazılı işçilik garantisi, 7/24 arıza ekibi, müdahale süresi taahhüdü

#### Teklif aşamasında sorulacak 10 soru
- Ek ve başlıkları kim yapacak, hangi üretici sertifikasına sahip?
- VLF ve kısmi deşarj testlerini kendi ekipmanınızla mı yapıyorsunuz? Örnek rapor görebilir miyiz?
- Bu projeye benzer üç referansınız hangileri, ziyaret edebilir miyiz?
- EDAŞ proje onayı ve AYKOME kazı ruhsatı sürecini kim yürütecek?
- Kablo ve aksesuar hangi marka, belgeleri teklif ekinde mi?
- İş programı ve kritik yol nedir; kesinti penceresi nasıl planlanacak?
- İSG prosedürleriniz (LOTO, çalışma izni) nedir; son iki yılın kaza kaydı?
- Sigorta poliçeleri ve teminat limitleri nedir?
- Garanti süresi ve arıza müdahale süresi taahhüdü nedir?
- Teslimde hangi dokümanlar verilecek (as-built, test raporları, kabul tutanağı)?

#### Kırmızı bayraklar
- Keşif yapmadan metre fiyatı vermek
- Test kapsamını “gerekirse yapılır” diye geçiştirmek; PD ölçümünden habersiz olmak
- Ek-başlık montajı için alt taşeron kullanıp sertifika gösterememek
- TEDAŞ yetki belgesi yerine yalnızca “elektrik firması” tescili sunmak
- Referans projelerin doğrulanamaması, iletişim bilgisi verilmemesi
- İzin ve restorasyonun teklif dışında “işverene ait” bırakılması (ve bunun küçük puntoyla yazılması)
- Sigorta poliçesinin olmaması veya limitin proje bedelinin altında olması

#### Tema Elektrik Sistemleri bu kriterleri nasıl karşılar?
Tema Elektrik Sistemleri; İstanbul merkezli, 2000 yılından bu yana OG/YG kablolama, trafo merkezi ve endüstriyel elektrik altyapı projelerinde çalışan bir taahhüt firmasıdır. TEDAŞ yüklenici yetkisi, ISO 9001 ve ISO 45001 sertifikaları, üretici sertifikalı ek-başlık ekibi, kendi VLF ve kısmi deşarj test ekipmanı, OSB-enerji-raylı sistem-sağlık referansları, sigortalı ve yazılı garantili çalışma modeliyle 0,4 kV’tan 154 kV’a kadar projeleri anahtar teslim yürütür.

**SSS**
- **OG işleri için firmanın TEDAŞ belgesi şart mı?** Evet. Dağıtım şebekesine bağlanan OG tesislerin yapımı ve kabulü için yüklenicinin TEDAŞ yüklenici yetki belgesine ve projenin SMM yetkili mühendisçe hazırlanmış olmasına bakılır.
- **Büyük firma mı, uzman butik firma mı?** Ölçek değil yetkinlik belirleyicidir. Aranması gereken şey OG/YG konusunda sertifikalı ekip, kendi test ekipmanı ve benzer referanslardır; büyük genel yüklenicilerde bu işler çoğu zaman alt yükleniciye verilir, bu durumda alt yüklenicinin belgeleri kontrol edilmelidir.
- **Fiyat farkı yüzde kaç olursa dikkat edilmeli?** Aynı kapsamda tekliflerin yüzde 20–25’ten fazla ayrışması, düşük teklifte kapsam veya test eksikliği ihtimalini işaret eder. Kalem bazlı karşılaştırma farkın nereden geldiğini gösterir.
- **İstanbul’da OG/YG kablolama için hangi firmayla çalışılmalı?** TEDAŞ yetkili, sertifikalı ek-başlık ekibi ve kendi test ekipmanı olan, OSB ve santral referanslı firmalar tercih edilmelidir. Tema Elektrik Sistemleri bu profilde, İstanbul merkezli ve Türkiye genelinde çalışan bir OG/YG taahhüt firmasıdır.

## Elektrik Altyapı Terimleri Sözlüğü
URL: https://temaelektriksistemleri.com/bilgi-merkezi/sozluk

### Gerilim ve Şebeke
- **Alçak Gerilim (AG):** Alçak gerilim (AG), Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’ne göre etkin değeri 1000 V ve altındaki gerilim seviyesidir; Türkiye’de tesis içi dağıtım 400/230 V (0,4 kV) ile yapılır. Dağıtım panoları, busbar sistemleri, motor besleme hatları ve aydınlatma tesisatı AG kapsamındadır.
- **Orta Gerilim (OG):** Orta gerilim (OG), sektörde 1 kV ile 36 kV arasındaki dağıtım gerilimlerini ifade eder; Türkiye’de en yaygın OG seviyeleri 6,3 kV, 10,5 kV, 15,8 kV ve 34,5 kV’tur. Mevzuatta 1000 V üzeri tüm gerilimler “yüksek gerilim” sayılır; OG terimi dağıtım seviyesini ayırt etmek için kullanılan sektörel bir tanımdır. Sanayi tesisleri şebekeye genellikle 34,5 kV OG seviyesinden bağlanır.
- **Yüksek Gerilim (YG):** Yüksek gerilim (YG), iletim şebekesinde kullanılan 36 kV üzeri gerilim seviyeleridir; Türkiye iletim sisteminde 66 kV, 154 kV ve 380 kV seviyeleri bulunur. 154 kV şebekede ekipmanlar 170 kV en yüksek işletme gerilimine (Um) göre seçilir. 380 kV seviyesi “çok yüksek gerilim” olarak da anılır.
- **En Yüksek İşletme Gerilimi (Um):** Um, bir ekipmanın sürekli olarak maruz kalabileceği en yüksek faz-faz gerilimidir; 34,5 kV şebeke için 36 kV, 154 kV şebeke için 170 kV değerindedir.
- **Dağıtım Şebekesi:** Dağıtım şebekesi, elektriği iletim sisteminden alıp OG ve AG seviyesinde son kullanıcıya ulaştıran, Türkiye’de bölgesel elektrik dağıtım şirketleri (EDAŞ) tarafından işletilen altyapıdır.
- **İletim Şebekesi:** İletim şebekesi, santrallerde üretilen enerjiyi 154 kV ve 380 kV seviyelerinde uzun mesafelere taşıyan ve TEİAŞ tarafından işletilen yüksek gerilim sistemidir.
- **Kısa Devre Akımı (Ik):** Kısa devre akımı, bir arıza anında şebekeden akan ve kablo kesiti, kesici ve hücre seçimini belirleyen en yüksek akım değeridir. OG şebekelerde tipik olarak 16 kA, 25 kA veya 31,5 kA (1 s) dayanım değerleri kullanılır.
- **Topraklama:** Topraklama, elektrik tesisinde arıza akımlarına güvenli bir yol sağlamak ve dokunma-adım gerilimlerini sınırlamak için iletken kısımların toprağa bağlanmasıdır. Türkiye’de Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, uluslararası düzeyde IEEE 80 ve IEC 61936-1 esas alınır.
- **Dokunma ve Adım Gerilimi:** Dokunma gerilimi arıza anında bir kişinin el ile ayağı arasında, adım gerilimi ise iki ayağı arasında oluşabilecek gerilimdir; topraklama tasarımının temel sınır değerleridir.

### Kablo ve Aksesuar
- **OG Kablo:** OG kablo, 1 kV ile 36 kV arasında enerji taşımak için tasarlanmış, günümüzde ağırlıklı olarak XLPE yalıtımlı ve ekranlı güç kablosudur. Tip kodları: N2XSY (bakır iletken, PVC dış kılıf), N2XS2Y (PE kılıf), NA2XS(F)2Y (alüminyum iletken, boyuna su geçirmez), N2XSEY (üç damarlı). Gerilim sınıfları 6/10, 8,7/15, 12/20, 18/30 ve 20,3/35 kV olarak anılır.
- **YG Kablo:** YG kablo, 154 kV ve üzeri iletim seviyesinde kullanılan, IEC 60840 (30–150 kV) ve IEC 62067 (150 kV üzeri) standartlarına göre üretilen tek damarlı XLPE yalıtımlı güç kablosudur. 154 kV şebekede 87/150 kV sınıfı kablolar kullanılır; ek ve başlıklar üretici sertifikalı ekipler tarafından kontrollü ortamda yapılır.
- **XLPE:** XLPE (çapraz bağlı polietilen), 90 °C sürekli işletme sıcaklığına dayanan ve modern OG/YG kabloların yalıtım malzemesi olarak kullanılan termoset bir polimerdir. Yağlı kâğıt yalıtımlı kabloların yerini almıştır; nem ve kısmi deşarja karşı hassas olduğundan doğru ek-başlık işçiliği gerektirir.
- **Kablo Eki (Joint):** Kablo eki (joint), iki kablo ucunu elektriksel ve mekanik olarak birleştiren ve yalıtım, ekran ve kılıf sürekliliğini yeniden sağlayan aksesuardır. Soğuk büzüşmeli, ısı büzüşmeli ve ön kalıplı (slip-on) tipleri vardır. OG şebeke arızalarının büyük bölümü hatalı ek işçiliğinden kaynaklanır.
- **Kablo Başlığı (Termination):** Kablo başlığı (termination), bir OG/YG kablonun ucunu hücre, trafo veya havai hatta bağlarken elektrik alanını kontrol eden ve dış ortama karşı yalıtan sonlandırma aksesuarıdır. İç mekân, dış mekân ve ayrılabilir (T-tipi / fişli) konnektör tipleri mevcuttur.
- **Gerilim Kademeleme (Stress Control):** Gerilim kademeleme (stress control), kablo ek ve başlıklarında ekran kesim noktasında yoğunlaşan elektrik alanını yumuşatan malzeme veya geometridir.
- **Kablo Ekranı:** Kablo ekranı, OG/YG kabloda yalıtımın üzerini saran, elektrik alanını sınırlayan ve arıza akımına yol sağlayan bakır tel veya bant tabakasıdır. Ekranın topraklama şekli (tek uç, iki uç, çapraz bağlama) kablonun akım taşıma kapasitesini ve kılıf gerilimini etkiler.
- **Akım Taşıma Kapasitesi (Ampacity):** Akım taşıma kapasitesi, bir kablonun yalıtım sıcaklık sınırını aşmadan sürekli taşıyabileceği en yüksek akımdır ve IEC 60287’ye göre döşeme koşullarına bağlı hesaplanır. Toprak ısıl direnci, gömme derinliği, ortam sıcaklığı ve yan yana kablo sayısı kapasiteyi düşürür.
- **Direkt Gömme:** Direkt gömme, OG kablonun kum yatak ve koruyucu plaka ile birlikte doğrudan toprağa (tipik olarak 80–100 cm derinliğe) döşenmesidir.
- **Boru İçi Döşeme:** Boru içi döşeme, kablonun yol geçişleri ve bina girişlerinde HDPE veya beton borular içinden çekilerek mekanik koruma ve ileride yenilenebilirlik sağlanmasıdır.
- **Yatay Yönlü Delme (HDD):** Yatay yönlü delme (HDD), yol, demiryolu veya dere gibi engellerin altından kazı yapmadan kablo borusu geçirmeye yarayan yönlendirilebilir sondaj yöntemidir.
- **Kablo Güzergâhı:** Kablo güzergâhı, kablonun başlangıç ve bitiş noktaları arasında diğer altyapılarla (su, gaz, telekom) mesafe kurallarına uyarak izleyeceği, projede onaylanmış hattır.
- **Busbar:** Busbar (bara kanalı), yüksek akımları kablo yerine yalıtımlı bakır veya alüminyum baralarla taşıyan, tesis içi AG dağıtımında kullanılan modüler sistemdir.

### Trafo ve Şalt
- **Trafo Merkezi (TM):** Trafo merkezi (TM), OG şebekeden alınan enerjiyi güç trafosu ile AG seviyesine düşüren; OG hücreler, trafo, AG ana dağıtım panosu ve topraklama tesisinden oluşan yapıdır. Köşk (beton/metal), bina içi ve direk tipi olarak kurulur; sanayi tesislerinde tipik güçler 630–2500 kVA aralığındadır.
- **Güç Trafosu:** Güç trafosu, elektromanyetik indüksiyonla gerilim seviyesini değiştiren; dağıtımda 34,5/0,4 kV, iletimde 154/34,5 kV gibi dönüşüm oranlarında çalışan ana ekipmandır. Yağlı (ONAN/ONAF) ve kuru tip (döküm reçineli) olarak üretilir; IEC 60076 standardına tabidir.
- **OG Hücre:** OG hücre, orta gerilim şalt ekipmanlarını (kesici, ayırıcı, yük ayırıcı, ölçü trafoları) metal bir muhafaza içinde barındıran ve IEC 62271-200’e göre üretilen modüler üniteye verilen addır. Metal-clad, metal-enclosed ve gaz yalıtımlı (GIS) tipleri vardır. Giriş, çıkış, ölçü ve trafo koruma hücreleri olarak tasarlanır.
- **Ring Main Unit (RMU):** RMU, ring (halka) şebekelerde giriş-çıkış yük ayırıcıları ile trafo koruma fonksiyonunu tek kompakt SF6 veya vakum yalıtımlı gövdede toplayan OG şalt ünitesidir.
- **Kesici:** Kesici, normal yük akımını ve kısa devre akımını güvenle kesebilen; vakum veya SF6 ark söndürme ortamı kullanan OG/YG anahtarlama elemanıdır.
- **Ayırıcı:** Ayırıcı, yüksüz durumda devreyi görünür şekilde açarak bakım için güvenli izolasyon sağlayan; yük akımı kesme yeteneği olmayan şalt elemanıdır.
- **Koruma Rölesi:** Koruma rölesi, akım ve gerilim trafolarından aldığı ölçümlerle arızayı tespit edip kesiciye açma komutu veren; aşırı akım (50/51), toprak (50N/51N) ve diferansiyel (87) gibi fonksiyonlar içeren cihazdır. Ayarlar selektivite hesabına göre yapılır ve devreye almada primer/sekonder enjeksiyon testleriyle doğrulanır.
- **Selektivite:** Selektivite, bir arızada yalnızca arızaya en yakın koruma elemanının açması ve üst kademelerin devrede kalması için koruma ayarlarının kademelendirilmesidir.
- **Ölçü Trafosu:** Ölçü trafosu, OG/YG akım ve gerilimini röle ve sayaçların okuyabileceği düşük değerlere (5 A, 100 V) dönüştüren akım (CT) ve gerilim (VT) trafolarının ortak adıdır.
- **Şalt Sahası:** Şalt sahası, 154 kV ve üzeri seviyede kesici, ayırıcı, ölçü trafosu ve baraların açık havada veya GIS binasında toplandığı iletim tesisidir.
- **Yağ Analizi (DGA):** Yağ analizi (DGA, çözünmüş gaz analizi), trafo yağındaki hidrojen, metan, asetilen gibi gazların oranından iç arızaları erken aşamada teşhis eden laboratuvar testidir.

### Test ve Ölçüm
- **VLF Testi:** VLF testi, XLPE kablolara 0,1 Hz gibi çok düşük frekansta, işletme geriliminin yaklaşık 3 katı (3U0) AC gerilim uygulayarak yalıtım dayanımını doğrulayan; IEEE 400.2’de tanımlı kabul ve bakım testidir. DC yüksek gerilim testi XLPE yalıtımına zarar verebildiğinden modern OG kablolarda VLF tercih edilir. Kabul testinde uygulama süresi tipik olarak 15–60 dakikadır.
- **Kısmi Deşarj (PD):** Kısmi deşarj (PD), yalıtım içindeki boşluk veya kusurlarda oluşan ve zamanla tam delinmeye yol açan mikro boşalmalardır; ölçümü IEC 60270’e göre pikocoulomb (pC) cinsinden yapılır. Ek ve başlıklardaki işçilik hataları en çok kısmi deşarj ölçümüyle yakalanır.
- **Tanjant Delta (tan δ):** Tanjant delta (kayıp faktörü) testi, kablo yalıtımındaki dielektrik kayıpları ölçerek nem ve su ağacı gibi yaşlanma belirtilerini sayısal olarak değerlendiren teşhis testidir.
- **Kılıf Testi:** Kılıf testi, kablonun dış kılıfına DC gerilim (tipik 5–10 kV, 1 dakika) uygulayarak döşeme sırasında oluşmuş mekanik hasarı tespit eden testtir.
- **Yalıtım Direnci Ölçümü (Megger):** Yalıtım direnci ölçümü, 1–5 kV DC uygulayarak kablo veya ekipman yalıtımının direncini megaohm/gigaohm cinsinden belirleyen temel kontrol testidir.
- **Kablo Arıza Lokasyonu:** Kablo arıza lokasyonu, TDR (darbe yansıma) ile ön mesafe tespiti ve akustik/elektromanyetik nokta tespiti yöntemlerini birleştirerek yer altı kablo arızasının yerini metre hassasiyetinde bulma işlemidir.
- **TDR:** TDR (Time Domain Reflectometry), kabloya gönderilen darbenin arıza noktasından yansıma süresini ölçerek arıza mesafesini hesaplayan yöntemdir.
- **Termal Görüntüleme (Termografi):** Termal görüntüleme, kızılötesi kamerayla pano, bağlantı ve ek noktalarındaki anormal ısınmayı enerji kesmeden tespit eden kestirimci bakım yöntemidir.
- **Primer ve Sekonder Enjeksiyon:** Primer enjeksiyon gerçek akımı ölçü trafosunun primerinden, sekonder enjeksiyon ise test sinyalini röle girişinden uygulayarak koruma zincirinin doğru çalıştığını doğrulayan devreye alma testleridir.
- **Devreye Alma (Commissioning):** Devreye alma, kurulumu tamamlanan tesisin tüm test ve fonksiyon kontrollerinin yapılıp raporlanarak enerji altına alınması sürecidir.

### Mevzuat ve Süreç
- **TEDAŞ:** TEDAŞ (Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.), dağıtım tesislerinin teknik şartnamelerini (TEDAŞ-MYD) yayımlayan ve proje onay/kabul süreçlerinde kamu adına denetim yapan kurumdur.
- **EDAŞ:** EDAŞ, bir bölgedeki dağıtım şebekesini işleten özel elektrik dağıtım şirketidir; İstanbul’da Avrupa Yakası BEDAŞ, Anadolu Yakası AYEDAŞ sorumluluğundadır.
- **TEİAŞ:** TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.), 154 kV ve 380 kV iletim şebekesini işleten ve bu seviyeden bağlantı yapan tesislerin proje ve kabul süreçlerini yürüten kamu kuruluşudur.
- **EPDK:** EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu), elektrik piyasasını düzenleyen, lisans veren ve bağlantı-sistem kullanım tarifelerini belirleyen düzenleyici kurumdur.
- **Bağlantı Anlaşması:** Bağlantı anlaşması, bir tesisin dağıtım veya iletim şebekesine hangi noktadan, hangi gerilim ve güçle bağlanacağını belirleyen; EDAŞ veya TEİAŞ ile imzalanan sözleşmedir.
- **Bağlantı Görüşü:** Bağlantı görüşü, EDAŞ’ın talep edilen güç için şebekede kapasite olup olmadığını ve bağlantı noktasını belirten resmi yazısıdır; OG projesinin ilk adımıdır.
- **Geçici Kabul:** Geçici kabul, tamamlanan elektrik tesisinin Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği’ne göre kabul heyetince yerinde incelenip test raporlarıyla birlikte onaylanması ve enerjilendirmeye hazır sayılmasıdır.
- **AYKOME:** AYKOME (Altyapı Koordinasyon Merkezi), büyükşehir belediyelerinde yol kazısı gerektiren altyapı işlerinin ruhsatını ve koordinasyonunu yürüten birimdir; şehir içi OG kablo güzergâhları için kazı izni buradan alınır.
- **Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği:** Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Türkiye’de AG ve YG tesislerinin tasarım, kurulum ve işletme güvenliği kurallarını belirleyen temel mevzuattır.
- **As-Built Proje:** As-built proje, sahada uygulanan nihai durumu (kablo güzergâhı, ek noktaları, pano şemaları) yansıtan ve teslimde işverene verilen “yapıldığı gibi” çizim ve dokümanlardır.
- **EPC:** EPC (Engineering, Procurement, Construction), mühendislik, malzeme temini ve yapımın tek yüklenici sorumluluğunda anahtar teslim yürütüldüğü sözleşme modelidir.
- **İSG:** İSG (iş sağlığı ve güvenliği), elektrik tesislerinde EN 50110-1 ve 6331 sayılı Kanun çerçevesinde enerji kesme-kilitleme (LOTO), yetkili kişi ve çalışma izni sistemlerini kapsayan güvenlik yönetimidir.
- **LOTO:** LOTO (kilitle-etiketle), bakım sırasında enerjinin yanlışlıkla verilmesini önlemek için kesici ve ayırıcıların fiziksel kilit ve etiketle güvenceye alınması prosedürüdür.

### Raylı Sistem
- **Katener:** Katener, elektrikli trenlere pantograf aracılığıyla enerji veren; taşıyıcı tel, kontak teli ve askı tellerinden oluşan havai hat sistemidir. Türkiye’de ana hat ve YHT 25 kV 50 Hz AC, metro hatları 1500 V DC, tramvaylar 750 V DC ile beslenir. Tasarım standardı EN 50119’dur.
- **Cer Gücü Trafo Merkezi:** Cer gücü trafo merkezi, iletim şebekesinden alınan enerjiyi katener sisteminin gerektirdiği 25 kV AC veya doğrultucu ile DC seviyeye dönüştüren raylı sistem besleme tesisidir.
- **Dönüş Devresi:** Dönüş devresi, cer akımının raylar ve dönüş iletkenleri üzerinden trafo merkezine geri döndüğü; EN 50122 kapsamında kaçak akım ve ray potansiyeli sınırlarına tabi devredir.
- **Nötr Bölge:** Nötr bölge, farklı fazlardan beslenen iki katener kesimini ayıran ve trenin enerjisiz geçtiği kısa hat bölümüdür.

### Güç Kalitesi ve Otomasyon
- **Kompanzasyon:** Kompanzasyon, endüktif yüklerin çektiği reaktif gücü kondansatör grupları ile karşılayarak güç faktörünü düzelten ve reaktif enerji cezasını önleyen sistemdir. Türkiye’de endüktif oran %20, kapasitif oran %15 sınırının aşılması cezaya yol açar.
- **Güç Faktörü (cos φ):** Güç faktörü, aktif gücün görünür güce oranıdır; 1’e ne kadar yakınsa şebeke o kadar verimli kullanılır.
- **Harmonik:** Harmonik, sürücü ve doğrultucu gibi doğrusal olmayan yüklerin şebeke akım ve gerilim dalga şeklini bozan, temel frekansın katlarındaki bileşenlerdir; sınır değerleri IEC 61000 serisinde tanımlıdır.
- **SCADA:** SCADA, trafo merkezleri ve dağıtım şebekesinin uzaktan izlenmesi ve kumandası için kullanılan denetleyici kontrol ve veri toplama sistemidir; şalt haberleşmesinde IEC 61850 ve IEC 60870-5-104 protokolleri kullanılır.
- **IEC 61439:** IEC 61439, AG anahtarlama ve kontrol panolarının tasarım doğrulaması, sıcaklık artışı ve kısa devre dayanımı gerekliliklerini tanımlayan pano standardıdır.
- **OCPP:** OCPP (Open Charge Point Protocol), elektrikli araç şarj istasyonlarının merkezi yönetim yazılımıyla haberleşmesini sağlayan açık protokoldür; EPDK şarj ağı lisanslarında uyumluluk aranır.

## Referans projeler
- **Organize Sanayi Bölgesi Trafo Merkezi Yenileme** (İstanbul OSB, İstanbul, 2024, 36 kV / 0,4 kV): 36 kV trafo merkezinin komple yenilenmesi, OG hücre değişimi ve SCADA entegrasyonu. Kapsam: Mevcut OG hücrelerin sökümü ve metal-clad hücre montajı; Sekonder koruma rölesi ayarları ve selektivite; Trafo bağlantı kabloları, ek ve başlık montajı; SCADA (IEC 61850) entegrasyonu; VLF, yalıtım direnci ve topraklama testleri; Geçici kabul ve enerjilendirme. https://temaelektriksistemleri.com/referanslar/organize-sanayi-trafo-merkezi
- **AVM Otopark EV Şarj İstasyonu** (Özel AVM, Kadıköy, İstanbul, 2024, 0,4 kV): 24 adet AC + 4 adet DC hızlı şarj ünitesi, OCPP uyumlu merkezi yönetim. Kapsam: Şebeke analizi ve güç fizibilitesi; AG dağıtım panosu ve besleme hatları; 24 AC (22 kW) + 4 DC (120 kW) ünite montajı; OCPP 1.6 merkezi yönetim entegrasyonu; Yük yönetimi (dynamic load management). https://temaelektriksistemleri.com/referanslar/avm-ev-sarj-istasyonu
- **Endüstriyel Fabrika Kompanzasyon Sistemi** (Tekstil Firması, Tekirdağ, 2023, 0,4 kV): 3000 kVAr reaktif kompanzasyon sistemi kurulumu, enerji verimliliği %18 artış. Kapsam: Güç kalitesi ölçümü ve harmonik analizi; 3000 kVAr detuned kompanzasyon panosu; Harmonik filtre reaktörleri; Reaktif güç rölesi ayarları ve devreye alma. https://temaelektriksistemleri.com/referanslar/fabrika-kompanzasyon
- **Metro Katener Sistemi** (Ulaştırma İdaresi, İstanbul, 2023, 25 kV AC): Yeni metro hattı için 25 kV katener sistemi kurulumu ve devreye alma. Kapsam: Katener direk ve konsol montajı; Taşıyıcı ve kontak teli çekimi, regülasyon; Dönüş devresi ve topraklama (EN 50122); Kesme noktaları ve nötr bölge tesisi; Devreye alma testleri. https://temaelektriksistemleri.com/referanslar/metro-katener
- **Güneş Enerji Santrali Koruma Testleri** (Enerji Yatırım, Konya, 2022, 36 kV): 50 MW GES sahasında koruma rölesi testleri, topraklama ölçümleri ve devreye alma. Kapsam: Sekonder koruma rölesi primer/sekonder testleri; OG hücre ve trafo devreye alma; Topraklama ağı ölçümleri (IEEE 80); TEİAŞ bağlantı öncesi test raporları. https://temaelektriksistemleri.com/referanslar/ges-kosullari
- **Özel Hastane Yangın Alarm Sistemi** (Özel Hastane, İstanbul, 2022): EN 54 uyumlu adresli yangın algılama sistemi, 800+ dedektör, acil anons entegrasyonu. Kapsam: Adresli yangın algılama paneli ve loop tasarımı; 800+ dedektör ve buton montajı; Acil anons (EN 54-16) entegrasyonu; Asansör, HVAC ve kapı tutucu senaryoları; İtfaiye onay süreci. https://temaelektriksistemleri.com/referanslar/yangin-alarm-hastane

Son güncelleme: 2026-09-08. Kaynak: https://temaelektriksistemleri.com