Elektrik altyapısı hangi katmanlardan oluşur?
| Katman | İçerik | İlgili kurum / standart |
|---|---|---|
| Şebeke bağlantısı | Bağlantı görüşü, bağlantı anlaşması, ölçü noktası | EDAŞ / TEİAŞ, EPDK |
| OG/YG kablo hattı | Güzergâh, kazı/boru, kablo, ek-başlık, test | IEC 60502-2, IEC 60840, TEDAŞ-MYD |
| Trafo merkezi | OG hücreler, trafo, AG ana pano, topraklama | IEC 62271-200, IEC 60076, IEC 61439 |
| AG dağıtım | Tali panolar, busbar, kablo tavaları, MCC | TS HD 60364, IEC 61439 |
| Yedek güç | Jeneratör, UPS, ATS/STS | ISO 8528, IEC 62040 |
| Aydınlatma ve kuvvet | İç/dış aydınlatma, priz-kuvvet tesisatı | EN 12464, EN 13201 |
| Zayıf akım | Yangın algılama, CCTV, geçiş kontrol, data | EN 54, IEC 62676 |
Büyük ölçekli bir altyapı projesinin aşamaları
- İhtiyaç analizi ve güç hesabı: kurulu güç, talep gücü, gelecek kapasite (5–10 yıl)
- Bağlantı görüşü: EDAŞ/TEİAŞ’tan bağlantı noktası, gerilim seviyesi ve kapasite teyidi
- Ön proje ve fizibilite: topoloji, trafo merkezi konumu, güzergâh, bütçe
- Uygulama projesi ve onay: tek hat, koruma koordinasyonu, topraklama, kablo hesapları; EDAŞ/TEİAŞ onayı
- İzinler: AYKOME kazı ruhsatı, altyapı kurumları, belediye
- Malzeme temini: TSE/IEC belgeli kablo, hücre, trafo; teslim programı
- Yapım: kazı, kablo, trafo merkezi, panolar, zayıf akım; günlük İSG kayıtları
- Test ve devreye alma: VLF/PD, röle testleri, topraklama, fonksiyon testleri
- Geçici kabul ve enerjilendirme; as-built ve garanti dosyası
- İşletme ve bakım: periyodik termal tarama, yağ analizi, röle ve topraklama kontrolleri
Yüklenici türleri ve hangisi ne zaman uygundur?
| Yüklenici türü | Ne yapar | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|
| Anahtar teslim (EPC) yüklenici | Mühendislik, tedarik, yapım, test ve kabul tek sorumlulukta | Yeni tesis, kapasite artışı, tek muhatap isteyen işveren |
| Alt yüklenici (kablolama / TM) | Ana yüklenici altında belirli iş paketi | Büyük inşaat projelerinde elektrik altyapı paketi |
| Test ve devreye alma firması | Bağımsız test, ölçüm, kabul dosyası | Yatırımcı adına doğrulama, GES/RES kabulü |
| Bakım-işletme yüklenicisi | Periyodik bakım, 7/24 arıza, raporlama | Mevcut tesislerde işletme sürekliliği |
Büyük projelerde işvereni koruyan sözleşme ve teslim kriterleri
- Net iş kapsamı ve arayüz tanımı (inşaat, mekanik, EDAŞ işleri kimde?)
- Malzeme onay süreci: marka-model onayı, TSE/IEC belgeleri, fabrika kabul testleri (FAT)
- İlerleme raporu ve hakediş düzeni; kritik yol takibi
- İSG: LOTO prosedürü, çalışma izni, günlük tool-box konuşmaları, kaza kayıtları
- Test planı: hangi test, hangi standart, kabul kriteri, kim şahit olacak
- Teslim dosyası: as-built projeler, test raporları, ekipman manuelleri, garanti belgeleri
- Garanti ve bakım: işçilik garantisi süresi, arıza müdahale süresi (SLA)
Elektrik altyapısında en sık yapılan hatalar
- Gelecek kapasitesi düşünülmeden trafo ve kablo kesiti seçmek; 3 yıl sonra ikinci trafo merkezi gereksinimi
- Koruma koordinasyonu (selektivite) hesabı yapmadan kesici seçmek
- Ek noktası sayısını artıran kısa kablo makaraları; her ek bir arıza noktasıdır
- Kılıf ve kısmi deşarj testlerini atlayıp yalnızca yalıtım direncine bakmak
- As-built güzergâh planı olmadan teslim; ileride yapılan her kazı bir arıza riski
- Topraklama ağını inşaat sonrasına bırakmak; dokunma-adım gerilimi sınırlarının tutmaması
Tema Elektrik Sistemleri altyapı projelerinde ne sunar?
Tema Elektrik Sistemleri, elektrik altyapı projelerini 0,4 kV’tan 154 kV’a kadar tüm katmanlarda anahtar teslim yürütür: bağlantı görüşünden EDAŞ/TEİAŞ kabulüne kadar süreç yönetimi, OG/YG kablolama, trafo merkezi, AG dağıtım, yedek güç ve zayıf akım sistemleri tek sözleşmede toplanır. Her proje test raporları, as-built dosya ve yazılı garanti ile teslim edilir; işletme döneminde bakım sözleşmesi ile süreklilik sağlanır.